آنژیوپلاستی چگونه انجام می شود؟ ( + عوارض آنژیوپلاستی )

آنژیوپلاستی عملی است که جهت باز نگه داشتن عروق گرفته قلب از آن استفاده می شود. در این مقاله به بررسی روش  انجام این عمل و همچنین عوارض جانبی آن می پردازیم.

مروری بر آنژیوپلاستی  

آنژیوپلاستی کرونر یا نفوذ در کرونر از راه پوست، عملی است که برای باز کردن شریان های بسته قلب استفاده می شود. در این عمل با وارد کردن و باد کردن بالون کوچکی در شریان مسدود شده، به باز کردن آن شریان کمک می شود.

اغلب در آنژیوپلاستی یک لوله تور مانند بسیار کوچک به نام استنت به صورت دائم در شریان مسدود شده گذاشته می شود تا علاوه بر باز کردن شریان، احتمال تنگ شدن دوباره آن کم شود.

استنت ها به دو دسته تقسیم می شوند. برخی از آن ها روکشی از داروی باز نگهدارنده قلب دارند (استنت های شوینده با دارو) و برخی دیگر فاقد آن هستند (استنت های کاملا فلزی).

آنژیوپلاستی علائم شریان های مسدود شده مانند درد قفسه سینه و نفس تنگی را کم می کند. هم چنین برای باز کردن رگ ها بعد از حمله قلبی و کاهش میزان آسیب به قلب از آن استفاده می شود.

چرا از آنژیوپلاستی استفاده می شود؟

برای درمان نوعی بیماری قلبی به نام تصلب شرایین از این عمل استفاده می شود. تصلب شریانی به ساخته شدن تدریجی پلاک های چربی در رگ های قلب می گویند. در صورتی که مصرف دارو یا تغییرات سبک زندگی برای درمان بیماری قلبی کافی نبوده، یا حمله قلبی و نشانه هایی مثل درد شدید قفسه سینه در فرد دیده شود، پزشک از این روش استفاده می کند.

آنژیوپلاستی برای همه افراد توصیه نمی شود. اگر شریان اصلی قلب که وظیفه خون رسانی به سمت چپ قلب را بر عهده دارد تنگ باشد، یا اگر عضلات قلب ضعیف باشند یا بیماری دیگری مربوط به رگ های خونی قلب داشته باشید، عمل بای پس یا عبور از شریان کرونر گزینه بهتری است. در این عمل، یک رگ خون در جایی از بدن، به جای قسمت مسدود شده شریان گذاشته می شود.

چنانچه دچار دیابت یا گرفتگی های قلبی دیگری هستید، از بای پس عروق کرونر استفاده می شود. تشخیص اینکه به کدام یک از این دو عمل نیاز داشته باشید، به میزان بیماری قلبی و وضعیت کلی شما بستگی دارد.

مطلب مرتبط: عمل بای پس قلب چگونه انجام می شود؟

گرفتگی عروق

خطرات آنژیوپلاستی 

با وجود اینکه آنژیوپلاستی نسبت به روش دوم کم تر تهاجمی است، برخی خطرات را به دنبال دارد. برای نمونه می توان به این موارد اشاره کرد:

# تنگ شدن مجدد شریان ها (restenosis)

در آنژیوپلاستی بدون گذاشتن استنت، 30 درصد از بیماران دچار تنگ شدن مجدد شریان ها می شوند. برای جلوگیری از این مساله، از استنت استفاده می کنند. در آنژیوپلاستی هایی که استنت کاملا فلزی استفاده می شود، این میزان به 15 درصد رسیده و در آنژیوپلاستی های شوینده با دارو این مشکل در 10 درصد افراد رخ می دهد.

# لخته شدن خون

لخته های خون در استنت و حتی بعد از عمل ممکن است شکل بگیرند. این لخته ها سبب بسته شدن شریان شده و در آخر منجر به حمله قلبی می شوند. جهت کاهش احتمال لخته شدن خون در استنت باید از داروهای تجویز شده ای نظیر آسپرین (پلاویکس) و پراسوگرل (افینت) کمک گرفت. حتما در مورد مدت زمان مصرف این دارو ها با پزشک خود مشورت کرده و سر خود مصرف دارو را قطع نکنید.

# خونریزی

گاهی در قسمتی از پا یا دست که کاتتر وارد می شود، خونریزی ایجاد شده و بعد به شکل کوفتگی در می آید. البته ممکن است این خونریزی شدید شود و شما به تزریق خون یا جراحی دیگری نیاز پیدا کنید.

خطرات دیگر آنژیوپلاستی که احتمال روی دادن آن ها کم است، عبارتند از:

# حمله قلبی

احتمال آن کم است، اما گاهی در طول عمل فرد دچار حمله قلبی می شود.

# آسیب شریان کرونر

ممکن است شریان دچار پارگی شود. این مشکلات سریعا باید با جراحی بای پس حل شوند.

# مشکلات کلیه

در افرادی که از قبل دچار بیماری های کلیوی هستند و گاهی در افراد سالم، احتمال صدمه رسیدن به کلیه توسط رنگ موجود در استنت وجود دارد. اگر احتمال این خطرات در شما زیاد باشد، پزشک رنگ تزریقی در کلیه ها را ملایم تر کرده، یا از کم آب نشدن بدن حین عمل اطمینان حاصل می کند.

# سکته

اگر حین وارد کردن کاتتر در آئورت پلاک ها شل شوند، خطر روی دادن سکته وجود دارد. هم چنین ممکن است خون در کاتتر لخته شود و به مغز برود. البته سکته از موارد بسیار نادر بوده و پزشکان برای پیشگیری از این مساله از رقیق کننده های خون کمک می گیرند.

# ضربان غیرعادی قلب

در طول عمل گاهی قلب بسیار تند یا کند می زند. این مساله معمولا زودگذر است و پزشک می تواند از آرامبخش یا داروی دیگری جهت کنترل آن استفاده کند.

آمادگی قبل از عمل

قبل از عمل آنژیوپلاستی، پزشک به بررسی سابقه بیماری های شما پرداخته و شما را معاینه می کند. سپس با انجام یک آزمایش تصویربرداری به نام آنژیوگرام مطمئن می شود که گرفتگی وجود دارد یا خیر. آنژیوگرام به پزشک کمک می کند تشخیص دهد چه میزان شریان های قلب تنگ یا مسدود شده اند.

برای انجام آنژیوگرام، مایع رنگی به وسیله کاتتر که از مچ، بازو یا ران شما عبور می کند به داخل شریان های قلب فرستاده می شود. کاتتر لوله ای بسیار باریک و دراز است. به محض پر شدن شریان ها از رنگ، تصویر یا فیلم آن ها را می توان دید. به همین ترتیب پزشک متوجه هر گونه گرفتگی شریانی شده و تصمیم بعدی را جهت انجام آنژیوپلاستی می گیرد. گاهی سریعا بعد از این عمل (که هنوز کاتتر در قلب وجود دارد) پزشک اقدام به استنت گذاری و انجام انژیوپلاستی می کند.

دستورات لازم جهت خوردن و نوشیدن قبل از عمل به شما داده می شود. معمولا از شش تا هشت ساعت قبل از عمل نباید چیزی خورد. اگر قبل از عمل در بیمارستان بستری هستید ممکن است دستور متفاوتی به شما داده شود.

گاهی آنژیوپلاستی به خاطر یک موقعیت اورژانسی توصیه می شود. در هر صورت بعد از عمل انجام برخی آزمایشات مانند عکسبرداری، الکتروکاردیوگرام و تست خون ضروری است.

شب قبل از عمل باید:

❇ طبق دستور پزشک دارو های فعلی خود را مصرف کنید. گاهی پزشک دستور می دهد مصرف داروهایی مانند داروی دیابت را قطع کنید.

❇ تمامی دارو هایی که مصرف می کنید را با خود به بیمارستان ببرید.

❇ داروهایی که مجاز به مصرف هستید را همراه مقدار کمی آب بخورید.

❇ آنژیوپلاستی نیاز به یک شب بستری در بیمارستان دارد. برای برگشتن به خانه شما نمی توانید رانندگی کنید. بنابراین بهتر است از قبل برای این مساله هم برنامه ریزی کنید.

انتظار چه چیزی را می توان داشت

# در طول عمل

شکافی روی بدن شما ایجاد نمی شود مگر برش بسیار کوچکی روی ران، مچ یا بازو که کاتتر از آن عبور کند. بسته به نوع و تعداد گرفتگی ها عمل تا چند ساعت طول می کشد.

آنژیوپلاستی در آزمایشگاه کاتترگذاری قلبی و توسط متخصص یا جراح قلب، تیم پزشکی و پرستاران قلب و عروق انجام می گیرد.

معمولا از شریان داخل ران پا برای انجام انژیوپلاستی استفاده می کنند. قبل از عمل قسمت مورد نظر بدن ضد عفونی شده و پارچه ای استریل روی آن قرار داده می شود.

قسمتی که کاتتر وارد می شود را بی حسی موضعی می کنند. سپس الکترود های کوچکی روی قفسه سینه قرار داده می شود تا بر ضربان قلب حین عمل نظارت شود.

بیهوشی عمومی لازم نبوده و کمی آرامبخش به شما داده می شود، بنابراین در طول عمل شما بیدارید. هم چنین داروهای رقیق کننده خون از طریق کاتتر وارد جریان خون شما می شود. سپس عمل شروع می شود.

  • بعد از بی حس کردن محل برش، سوزن بسیار کوچکی وارد شریان ران یا دست می شود. این برش بسیار سطحی بوده و فقط روی پوست است.
  • سپس پزشک سیم ظریفی همراه با کاتتر داخل شریان کرده تا به محل گرفتگی برسد.
  • ممکن است در قسمتی که کاتتر وارد می شود کمی فشار احساس کنید، اما فشار خود کاتتر را متوجه نمی شوید. البته درد شدید به هیچ وجه وجود ندارد. در صورتیکه درد تیزی حس کردید به پزشکتان بگویید.
  • سپس کمی رنگ داخل کاتتر تزریق شده تا گرفتگی ها را از طریق تصویر یا فیلم نشان دهد.
  • بالون کوچکی انتهای کاتتر زده شده تا شریان مسدود شده را باز کند. بعد از باز شدن شریان، بالون کوچک شده و خارج می شود. برای باز کردن تدریجی شریان، پزشک بالون را چندین بار باز و بسته می کند.

چنانچه چند گرفتگی داشته باشید، این پروسه برای هر گرفتگی تکرار می شود. به دلیل اینکه بالون هر بار جلوی جریان خون را به قسمتی از قلب می گیرد، احساس کمی درد عادی است.

درد قفسه ی سینه بعد از استنت گذاری

استنت گذاری

اکثر افرادی که آنژیوپلاستی انجام می دهند، استنت هم در شریان مسدوده شده می گذارند. معمولا بعد از باز شدن شریان توسط بالون، استنت گذاری صورت می گیرد. استنت از دیواره شریان محافظت کرده تا پس از آنژیوپلاستی دوباره تنگ نشود. استنت شبیه یک سیم حلقه ای کوچک است. مراحل بعدی بدین شرح است:

✅ استنت دور بالون و سر کاتتر گذاشته شده و داخل شریان قلب رفته تا به گرفتگی برسد.

✅ در محل گرفتگی، بالون باز شده و استنت کش می آید تا اینکه داخل شریان گیر کند.

✅ استنت بصورت دائم در شریان مانده تا آن را باز نگه دارد و خونرسانی قلب را بهبود بخشد. در برخی موارد به بیش از یک استنت نیاز است.

✅ با قرار گرفتن استنت در محل مورد نظر، بالون و کاتتر خارج شده و تصاویر یا آنژیوگرام های بیش تری گرفته می شود تا خونرسانی بهتر مشاهده شود.

✅ در آخر کاتتر خارج شده و عمل تمام می شود.

بعد از استنت گذاری نیاز است برای مدتی طولانی دارو هایی مانند آسپرین و کلوپیدوگرل جهت جلوگیری از لخته شدن خون در استنت مصرف شود.

# بعد از عمل

درصورتیکه عمل شما اورژانسی نباشد، یک شبانه روز در بیمارستان بستری می شوید تا وضعیت قلبتان تحت نظر قرار گیرد. عمدتا بعد از یک هفته استراحت می توانید کار و برنامه روزانه خود را از سر بگیرید. اگر عمل آنژیوپلاستی به دلیل حمله قلبی برایتان انجام شده است، احتمالا مدت بیش تری نیاز به بستری شدن و استراحت کردن دارید.

بعد از مرخص شدن بهتر است مایعات زیادی بنوشید تا مایع رنگی از بدنتان خارج شود. از انجام ورزش های سنگین و بلند کردن اشیا سنگین حداقل تا یک روز بپرهیزید. از پرستار یا پزشک خود در مورد کارهایی که نباید انجام دهید مشورت بگیرید. در موقعیت های زیر سریعا با کادر پزشکی تماس بگیرید:

☑ اگر محل ورود کاتتر دچار ورم یا خونریزی شد.

☑ اگر در محل ورود کاتتر دچار درد یا ناراحتی شدید.

☑ چنانچه نشانه های عفونت، قرمزی، التهاب، ترشح یا تب داشتید.

☑ در صورتیکه دما یا رنگ دست یا پایتان (که در آن کاتتر وارد شده است) تغییر کرد.

☑ اگر احساس ضعف یا از هوش رفتن داشتید.

☑ در صورتیکه دچار درد قفسه سینه یا نفس تنگی شدید.

رقیق کننده های خون

لازم است که حتما توصیه ها و دستورات پزشک مبنی بر مصرف داروهایی مثل آسپرین یا کلوپیدوگرل را جدی بگیرید. بیش تر افرادی که آنژیوپلاستی همراه با یا بدون استنت گذاری انجام می دهند نیاز به مصرف آسپرین دارند. معمولا بیمارانی که استنت گذاری داشته اند ملزم اند تا یکسال یا بیش تر از دارو هایی چون کلوپیدوگرل استفاده کنند. در صورت وجود هر گونه سؤال یا نیاز به جراحی غیر قلبی با متخصص قلب مشورت کنید تا از مصرف یا قطع داروهای فعلی اطمنیان حاصل کنید.

نتایج

با انجام انژیوپلاستی جریان خون به قسمت هایی از قلب که قبلا تنگ شده بودند خون بیش تری می رسد. لازم است عادات و سبک زندگی سالمی را در پیش بگیرید و  دارو هایتان را طبق دستور پزشک مصرف کنید.

اگر علائمی که قبلا داشتید، مثل نفس تنگی یا درد قفسه سینه دوباره سراغتان آمد، به پزشک مراجعه کنید. در صورتیکه درد شدید قفسه سینه یا دردی که به نیتروگلیسرین پاسخ ندهد، دارید سریعا با اورژانس تماس بگیرید. جهت مراقبت و حفظ سلامت خود پس از آنژیوپلاستی لازم است که:

✔ سیگار را ترک کنید.

کلسترولتان را پایین بیاورید.

✔ وزن مناسبی داشته باشید.

✔ دیابت، فشار خون یا شرایط اینچنین دیگر را کنترل کنید.

✔ مرتبا ورزش کنید.

یک آنژیوپلاستی موفقیت آمیز بدین معنا است که شما دیگر نیاز به انجام عمل بای پس نداشته باشید. در این عمل رگ یا شریانی از قسمتی از بدن جدا شده و روی قلب دوخته می شود تا بجای شریان قلبی مسدود شده عمل کند. این عمل نیاز به یک شکاف روی قفسه سینه دارد و معمولا دوره بهبودی آن طولانی تر و همراه با درد بیش تر است.

 

دکتر سعید یزدان خواه متخصص قلب و عروق و فوق تخصص آنژیوپلاستی

برای پرسش از دکتر کلیک کنید.

 



سیستم پرسش و پاسخ

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.

پیگیری سوال قبل

ثبت سوال جدید

برای ثبت پرسش خود از دکتر می توانید از این قسمت استفاده کنید.پاسخ شما تا 5روز از طریق پیامک و ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد.

ثبت سوال جدید

امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید.
© همیار سیستم

1
کبودی و توده سفت محل ورود برای آنژیو

سلام من 97/7/8 آنژیو قلب گرفتگی در ناحیه رگ LAD که استنت گذاری شد و گرفتگی باز شد
سوالم این بود که در ناحیه ورودی در کشاله ران مقداری کبودی و یک نقطه توده سفت که با انگشت قابل لمس است دیده می شود آیا مشکل خاصی و باید درمان شود؟
لطفا راهنمایی فرمایید.
با تشکر (امروز 17 مهر است )
مشاهده پاسخ دکتر
2
تنگی دریچه میترال

سلام وخسته نباشید مادرمن 49ساله است تنگی دریچه میترال دارد وگشادی آئورت خیلی خفیف .علت تنگی دریچه میترال هم تب رماتیسمی یعنی رماتیسم قلبی تشخیص داده شده است.میخواستم بپرسم آیا میشود تنگی دریچه میترال رابابالون بازتر کرد وچندسال بعد عمل کرد البته علائم هم نداردواین اکو مری هم جدیداازقلب مادرگرفته شده است البته مادرم بیماری فشارخون بالا هم دارد.باتشکرازشما مشاهده پاسخ دکتر
3
نا منظم بودن ضربان قلب

با سلام
من وقتی صبحانه میخورم اگر بلافاصه شروع به راه رفتن یا کار کردن کنم ضربان قلبم بالا میره و شروع میکنم به خمیازه کشیدن و با کوچیکترین چیز میترسم و قلبم طوری میزنه که دستم رو روی نبض گلوم میذارم یک الی دو ثانیه نمیزنه و بعد شدید میزنه، خیلی نگرانم متخصص قلب رفتم متخصص گوارش رفتم ولی نتیجه نگرفتم
لطفا منو راهنمایی کتید
مشاهده پاسخ دکتر
4
دردقفسه سینه

سلام جناب اقای دکتر یزدان خواه.***من 19سالم است و الان چند ماهی است ک قفسه سینه من بیشتر به هنگام خواب دچار درد میشود و گاهی اوقات قلب هم به همین شکل درد میکند بطوری که انگارحالت مرگ دست میدهد اما درنوارقلب مشکلی دیده نشد و دکترعلت رو اختلال اظطرابی تشخیص داده ولی هنوزاین مشکلم برطرف نشده یا چندوقت بعد دوباره سراغم میاد...میخواستم بدونم مشکلم چی میتونه باشه؟باتشکر مشاهده پاسخ دکتر
5
درد قفسه سینه و پشت

سلام و عرض ارادت خدمت آقای دکتر
من 34 سال سن دارم و حدود 4 سال هست دچار درد فقسه سینه شدم. 20 روز پیش احساس درد شدید ناحیه پشت کمر و سنگینی شدید قفسه سینه شدم. با مراجعه به متخصص و نصب هولتر و تست ورزش و اکو گفتند که نارسایی دریچه میترال دارید و کاری که باید انجام داد کنترل درد هست. و البته نوار قلب بعد از این درد یک ایسکمی خفیف رو نشان میداد. یک متخصص دیگه گفتند که ربطی به دریچه نداره و احتمال ماسل بریج هست. به نظر شما با توجه به اینکه درد قفسه سینه و کمر که فقط در حین استراحت در 24 ساعت اتفاق می افته چی هست. البته گفتند چون 15 ساله ورزشکاری احتمال گرفتگی عروق نداری. و آیا اینکه این یک حمله قلبی بوده و آیا خطرناکه یا خیر و میتونه بیماری اسپاسم کرونری باشه؟
خیلی متشکرم
مشاهده پاسخ دکتر
6
آنژیوگرافی

سلام اقای دکتر من ۴۱ ساله هستم عمل بای پس تعویض ۲ رگ در کشور بلژیک انجام دادم که ۲ ماه بعد از عمل درد داشتم مجدد ۲ تا استنت برام گذاشتن هنوز هم پس از پیاده روی قلب درد دارم البته در فقسه سینه و دست ندارم فقط درد ماهیجه ای قلبی دارم ار عملم ۶ ماه و از انژیو ۴ ماه میگذرد داروها را کامل میخورم میشه راهنمایی کنید ترس از عمل مجدد دارم ممنون = دارویی خاص به نام coruno یا مولسیدومین میخورم میگن به باز شدن عروقم کمک میکنه چون هنوز ۲ رگ مشکوک به گرفتگی دارم ممنون مشاهده پاسخ دکتر
7
گرفتگی عروق

با عرض سلام و احترام. مردی 65 ساله هستم. بیماری دیابت نوع دو هم دارم. دو سال پیش (1395) در درون یکی از رگ های قلبم استنت گذاشتم. داروهای قند و یک سری داروهای مرتبط با قلب رو هم تا به الان مصرف میکنم. پلاویکس هم تا الان مصرف میکنم. مدتی احساس خفیف سوزش سینه داشتم و به دکتر مراجعه کردم. تست ورزش دادم و جواب مشکلی نشان نداد اما گاه گاه سوزش خفیف داشتم. همچنین دکترم گفتند که آنزیم های قلبم بالاست. دکتر گفته بود برای جواب دقیق تر آنژیوگرافی انجام بدم. من هم با کمی بهتر شدن و احساس رد کردن این سوزش چکاب رو پشت گوش انداختم. امروز عرق سرد در حد خیس شدن شدید بدن کردم و سوزش سینه داشتم که توسط اورژانس به بیمارستان انتقال پیدا کردم. اونجا متوجه شدند یکی دیگر از رگ های قلبم هم دچار گرفتگی شده و یک استنت دیگه گذاشتند. میخواستم از خدمتتون سوال کنم که این گرفتگی رگ ها به فاصله یک سال چه دلیلی میتونه داشته باشه؟ آیا این مشکل هر سال تکرار خواهد شد؟ با اینکه قرص هم مصرف میکنم و طبیعتا نباید به این زودی رگهای دیگر مشکل پیدا کنند. اگر محبت کنید علت اصلی این مشکل رو بفرمایید ممنون میشم. سپاس فراوان مشاهده پاسخ دکتر
8
تپش قلب

باسلام. برادر من 19 سالشه تپش قلب داره و به دکتر مراجعه کرده وگفتن که یه رگ اضافه تو قبش داره و با دارو برطرف نمیشه وباید بسوزونه .میخواستم بدونم که خطری براش نداره مشاهده پاسخ دکتر
9
لكه هاي قرمز روي دست بعد از آنژيوگرافي

سلام جناب دكتر يزدان خواه
مادرم ٦٢ سال دارن و حدود پنج روز پيش آنژيوگرافي شدن بدليل انسداد يكي از رگ ها امروز لكه هاي قرمز رنگ زير پوست دستشون مشاهده كرده و ميخواستم بدونم مشكلي نداره و يا اينكه علت خاصي داره كه بايد درمان بشود يا خير
با تشكر از حضرتعالي
مشاهده پاسخ دکتر
10
درد

با سلام خدمت دکتر گرامی حدود 10 روز است که در ناحیه سینه احساس درد و سنگینی می کنم تا جناق و بالای شکم درد پخش میشود با تشکر مشاهده پاسخ دکتر