هر آنچه که باید درباره ی تب روماتیسمی بدانید

تب روماتیسمی یک بیماری التهابی است که می تواند به عنوان یکی از عوارض درمان ناکافی عفونت استرپتوکوکی گلو یا تب مخملک به وجود آید. در این مقاله به بررسی علائم،  عوامل ایجادکننده، عوارض و روش های درمان تب روماتیسمی می پردازیم.

 تب مخملک و گلو درد استرپتوکوکی بیماری هایی هستند که به وسیله باکتری استرپتوکوکوس به وجود می آیند. تب روماتیسمی در کودکان 5 تا 15 ساله بیشترین شیوع را دارد اما می تواند کودکانی با سن کمتر و همچنین بزرگسالان را نیز مبتلا کند.

تب روماتیسمی می تواند سبب رساندن آسیب هایی دائمی به قلب از جمله آسیب به دریچه های قلب و نارسایی قلبی شود. روش های درمانی می توانند آسیب ناشی از التهاب را کم کرده، درد و دیگر علائم را کاهش دهند و از بازگشت تب روماتیسمی جلوگیری کنند.

علائم تب روماتیسمی

علائم تب روماتیسمی مختلف هستند. فرد می تواند علائمی کم و یا چندین علائم داشته باشد. علاوه بر آن، این علائم می توانند در طول مدت بیماری تغییر یابند.

بروز تب روماتیسمی معمولا در حدود 2 تا 4 هفته پس از عفونت استرپتوکوکی گلو درد صورت می گیرد. علائم و نشانه های تب روماتیسمی که در اثر التهاب قلب، مفاصل، پوست یا سیستم اعصاب مرکزی به وجود می آیند، می توانند شامل موارد زیر شوند:

  • تب
  • وجود درد و حساسیت به لمس در مفاصل (اغلب در زانو، مچ پا، آرنج و مچ دست)
  • وجود دردی در یک مفصل که به مفصل دیگر می رود.
  • قرمزی، گرمی و تورم مفاصل
  • برآمدگی های کوچک و بدون درد در زیر پوست
  • درد قفسه سینه
  • مور مور قلبی
  • خستگی
  • بروز راش های صاف یا با برآمدگی اندک که بی درد بوده و لبه هایی زبر دارند. (اریتما مارژیناتوم)
  • حرکات بدنی غیر قابل کنترل و لرزان که اغلب در دست، پا و صورت بروز می دهند.
  • بروز شدید رفتار های غیر عادی مانند گریه کردن یا خندیدن نامناسب

زمان مراجعه به پزشک

علائم یا نشانه های کودک مبتلا به گلو درد استرپتوکوکی باید توسط پزشک بررسی شوند. درمان مناسب استرپتوکوک می تواند از تب روماتیسمی جلوگیری کند. همچنین، در صورتی که کودک دیگر علائم تب روماتیسی را بروز دهد باید او را نزد پزشک برد.

گلو درد

عوامل

تب روماتیسمی می تواند پس از ابتلا به عفونت گلویی به وجود آید که توسط یک گروه باکتریایی به نام استرپتوکوکوس گروه A  ایجاد می شود. عفونت های گروه A استرپتوکوکوس در گلو سبب ایجاد گلو درد استرپتوکوکی و یا تب مخملک (شیوع کمتر) می شوند.

عفونت های گروه A استرپتوکوکوس در پوست یا دیگر جاهای بدن به ندرت سبب ایجاد تب روماتیسمی می شوند. ارتباط بین عفونت استرپتوکوکی و تب روماتیسمی مشخص نیست اما به نظر می رسد که باکتری، سیستم ایمنی بدن را فریب می دهد.

باکتری استرپتوکوکوس حاوی پروتئینی مشابه با پروتئین های بافت های خاصی از بدن است. بنابراین، سلول های سیستم ایمنی که به طور معمول باکتری را هدف قرار می دهند، بافت های خودی بدن را به عنوان عوامل عفونی شناسایی کرده و به آن ها حمله می کنند. از جمله این بافت ها می توان به قلب، مفاصل، پوست و سیستم اعصاب مرکزی اشاره کرد.

این واکنش سیستم ایمنی، منجر به ایجاد التهاب می شود. در صورتی که کودک جهت از بین بردن باکتری استرپتوکوکوس درمانی مناسب به وسیله آنتی بیوتیک ها دریافت کرده و تمامی دارو های تجویز شده را مصرف کند احتمال ایجاد تب روماتیسمی بسیار کم می باشد.

اگر کودکی یک بار یا بیشتر به گلو درد استرپتوکوکی یا تب مخملک مبتلا شود، اما بیماری او درمان نشده باقی مانده و یا به طور کامل درمان نشود، امکان دارد به تب روماتیسمی مبتلا شود.

عوامل خطر در ایجاد تب روماتیسمی

عواملی که می توانند خطر ابتلا به تب روماتیسمی را افزایش دهند، شامل موارد زیر می شوند:

✳ سابقه خانوادگی

برخی افراد حامل ژن یا ژن هایی هستند که ممکن است احتمال ابتلای آن ها به تب روماتیسمی را بیشتر کند.

✳ نوع باکتری استرپتوکوکوس

برخی انواع باکتری های استرپتوکوکوس نسبت به دیگر انواع ارتباط بیشتری با تب روماتیسمی دارند.

✳ عوامل محیطی

یک خطر بزرگ دیگر از تب روماتیسمی در ارتباط با شلوغی بیش از حد، بهداشت ضعیف و دیگر وضعیت هایی است که می توانند به سادگی به انتقال آسان یا دفعات چندگانه قرار گیری در معرض باکتری استرپتوکوکوس منجر شوند.

عوارض تب روماتیسمی

التهاب ایجاد شده توسط تب روماتیسمی می تواند از چندین هفته تا چندین ماه به طول انجامد. در برخی موارد، التهاب سبب ایجاد عوارض طولانی مدت می شود. بیماری روماتیسم قلبی یک آسیب دائمی به قلب است که توسط تب روماتیسمی ایجاد می شود. این مورد معمولا 10 تا 20 سال پس از ابتلا به بیماری اصلی به وجود می آید. مشکلاتی که به وجود می آیند اغلب در دریچه بین دو حفره چپ قلب (دریچه میترال) بروز می دهند اما با این حال، می توانند دیگر دریچه ها را نیز تحت تاثیر قرار دهند. این آسیب می تواند به موارد زیر منجر شود:

✅ استنوزیس دریچه

این مورد، یک تنگی در دریچه قلب است که سبب کاهش جریان خون می شود.

✅ نارسایی دریچه

این مورد، سبب نشت جریان خون در مسیری نادرست می شود.

✅ آسیب به عضله قلب

التهاب مرتبط با تب روماتیسمی می تواند عضله قلب را ضعیف کرده و توانایی پمپاژ آن را تحت تاثیر قرار دهد.

آسیب به دریچه میترال یا دیگر بافت ها و دریچه های قلبی می تواند در آینده سبب ایجاد مشکلاتی در قلب شود. مواردی که در اثر این وضعیت به وجود می آیند شامل موارد زیر می شوند:

  • ایجاد ضربان غیر عادی در حفرات بالایی قلب (فیبریلاسیون دهلیزی)
  • ناتوانی قلب در پمپاژ مقدار کافی خون در سرتاسر بدن (نارسایی قلبی)

پیشگیری از تب روماتیسمی

تنها راه پیشگیری از تب روماتیسمی درمان مناسب عفونت های استرپتوکوکی یا تب مخملک به وسیله مصرف دوره کاملی از آنتی بیوتیک های مناسب می باشد.

تشخیص تب روماتیسمی

با اینکه آزمایشی مخصوص برای تب روماتیسمی وجود ندارد اما تشخیص بر اساس سابقه پزشکی، معاینه جسمانی و نتایج برخی آزمایش ها صورت می گیرد.

✔ آزمایش های خون

در صورتی که کودک از قبل مبتلا به یک عفونت استرپتوکوکی تشخیص داده شده است، امکان دارد که پزشک آزمایش های اضافه تری را برای تعیین وجود باکتری درخواست ندهد. در صورتی که پزشک انجام یک آزمایش را درخواست دهد، به احتمال زیاد یک آزمایش خون برای تشخیص آنتی بادی های باکتری استرپتوکوکوس می باشد که در حال گردش در خون هستند.

احتمال دارد که دیگر امکان تشخیص باکتری اصلی در بافت های گلو یا خون کودک، وجود نداشته باشد. ممکن است پزشک به وسیله اندازه گیری میزان پروتئین واکنشی C-reactive و سرعت ته نشیتی اریتروسیت ها (گلبول های قرمز) وجود التهاب را در کودک بررسی کند.

✔ الکتروکاردیوگرام (ECG یا EKG)

این آزمایش سیگنال های الکتریکی را ثبت می کند که در سرتاسر قلب کودک جا به جا می شوند. پزشک در میان این سیگنال ها به دنبال الگو هایی خواهد گشت که بیانگر التهاب قلب یا عملکرد ضعیف آن می باشند.

✔ اکوکاردیوگرام

این آزمایش با استفاده از امواج صوتی که تصاویری زنده از قلب ایجاد می کنند پزشک را قادر می سازد تا ناهنجاری های قلبی را تشخیص دهد.

دارو

روش های درمان تب روماتیسمی

اهداف درمانی تب روماتیسمی تخریب گروه A باکتری های استرپتوکوکی، رهایش علائم، کنترل التهاب و جلوگیری از بازگشت بیماری می باشند. درمان های این بیماری شامل موارد زیر می شوند:

☑ آنتی بیوتیک ها

پزشک کودک، جهت از بین بردن باکتری های باقی مانده برای او پنی سیلین یا آنتی بیوتیکی دیگر تجویز خواهد کرد. پس از اینکه کودک یک دوره درمانی کامل توسط آنتی بیوتیک ها را تمام کرد، پزشک جهت جلوگیری از بازگشت تب روماتیسمی یک دوره دیگر از آنتی بیوتیک ها را تجویز خواهد کرد. درمان های پیشگیرانه تا زمانی ادامه خواهند داشت که فرد به سن 21 سالگی رسیده و یا حداقل یک دوره درمانی 5 ساله (اغلب بیشتر) را سپری کرده باشد.

ممکن است به افرادی که در حین ابتلا به تب روماتیسمی به التهاب قلبی دچار شده اند توصیه شود که به مدت 10 سال یا بیشتر از درمان های پیشگیرانه به وسیله آنتی بیوتیک استفاده کنند.

☑ درمان ضد التهابی

در این روش، پزشک جهت کاهش التهاب، تب و درد یک داروی مسکن مانند آسپرین و ناپروکسن (ناپروسین) تجویز خواهد کرد. در صورتی که علائم شدید بوده و یا بدن کودک به دارو های ضد التهاب پاسخگو نمی باشد، امکان دارد پزشک برای او یک داروی کورتیکوستروئید تجویز کند.

☑ دارو های ضد انعقاد

برای درمان حرکات غیر ارادی شدید که در اثر سندرم کره به وجود می آیند، امکان دارد پزشک یک داروی ضد انعقاد خون مانند والپروئیک اسید (دپاکین) یا کاربامازپین (کارباترول، تگرتول و غیره) تجویز کند.

☑ مراقبت بلند مدت

باید در ارتباط با نوع مراقبت های بلند مدت و متعاقبی که کودک به آن ها نیاز خواهد داشت از پزشک سوال شود. آسیب قلبی ناشی از تب روماتیسمی ممکن است به مدت چندین سال بروز پیدا نکند. هنگامی که کودک بزرگ می شود او باید این اطلاعات را در سابقه پزشکی خود ثبت کرده و به صورت متداول آزمایش قلب انجام دهد.

☑ سبک زندگی و درمان های خانگی

ممکن است پزشک تا زمان بهبود التهاب، درد و دیگر علائم، استراحت بر روی تخت را برای کودک توصیه کند و از خانواده او بخواهد تا فعالیت های او را محدود کنند. در صورتی که التهاب در بافت های قلبی وجود داشته باشد بسته به میزان آن، ممکن است کودک به مدت چند هفته تا چند ماه به استراحت مطلق بر روی تخت نیاز داشته باشد.

دکتر سعید یزدان خواه متخصص قلب و عروق و فوق تخصص آنژیوپلاستی

برای پرسش از دکتر کلیک کنید.



سیستم پرسش و پاسخ

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.

پیگیری سوال قبل

ثبت سوال جدید

برای ثبت پرسش خود از دکتر می توانید از این قسمت استفاده کنید.پاسخ شما تا 5روز از طریق پیامک و ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد.

ثبت سوال جدید

امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید.
© همیار سیستم

1
کبودی و توده سفت محل ورود برای آنژیو

سلام من 97/7/8 آنژیو قلب گرفتگی در ناحیه رگ LAD که استنت گذاری شد و گرفتگی باز شد
سوالم این بود که در ناحیه ورودی در کشاله ران مقداری کبودی و یک نقطه توده سفت که با انگشت قابل لمس است دیده می شود آیا مشکل خاصی و باید درمان شود؟
لطفا راهنمایی فرمایید.
با تشکر (امروز 17 مهر است )
مشاهده پاسخ دکتر
2
تنگی دریچه میترال

سلام وخسته نباشید مادرمن 49ساله است تنگی دریچه میترال دارد وگشادی آئورت خیلی خفیف .علت تنگی دریچه میترال هم تب رماتیسمی یعنی رماتیسم قلبی تشخیص داده شده است.میخواستم بپرسم آیا میشود تنگی دریچه میترال رابابالون بازتر کرد وچندسال بعد عمل کرد البته علائم هم نداردواین اکو مری هم جدیداازقلب مادرگرفته شده است البته مادرم بیماری فشارخون بالا هم دارد.باتشکرازشما مشاهده پاسخ دکتر
3
نا منظم بودن ضربان قلب

با سلام
من وقتی صبحانه میخورم اگر بلافاصه شروع به راه رفتن یا کار کردن کنم ضربان قلبم بالا میره و شروع میکنم به خمیازه کشیدن و با کوچیکترین چیز میترسم و قلبم طوری میزنه که دستم رو روی نبض گلوم میذارم یک الی دو ثانیه نمیزنه و بعد شدید میزنه، خیلی نگرانم متخصص قلب رفتم متخصص گوارش رفتم ولی نتیجه نگرفتم
لطفا منو راهنمایی کتید
مشاهده پاسخ دکتر
4
دردقفسه سینه

سلام جناب اقای دکتر یزدان خواه.***من 19سالم است و الان چند ماهی است ک قفسه سینه من بیشتر به هنگام خواب دچار درد میشود و گاهی اوقات قلب هم به همین شکل درد میکند بطوری که انگارحالت مرگ دست میدهد اما درنوارقلب مشکلی دیده نشد و دکترعلت رو اختلال اظطرابی تشخیص داده ولی هنوزاین مشکلم برطرف نشده یا چندوقت بعد دوباره سراغم میاد...میخواستم بدونم مشکلم چی میتونه باشه؟باتشکر مشاهده پاسخ دکتر
5
درد قفسه سینه و پشت

سلام و عرض ارادت خدمت آقای دکتر
من 34 سال سن دارم و حدود 4 سال هست دچار درد فقسه سینه شدم. 20 روز پیش احساس درد شدید ناحیه پشت کمر و سنگینی شدید قفسه سینه شدم. با مراجعه به متخصص و نصب هولتر و تست ورزش و اکو گفتند که نارسایی دریچه میترال دارید و کاری که باید انجام داد کنترل درد هست. و البته نوار قلب بعد از این درد یک ایسکمی خفیف رو نشان میداد. یک متخصص دیگه گفتند که ربطی به دریچه نداره و احتمال ماسل بریج هست. به نظر شما با توجه به اینکه درد قفسه سینه و کمر که فقط در حین استراحت در 24 ساعت اتفاق می افته چی هست. البته گفتند چون 15 ساله ورزشکاری احتمال گرفتگی عروق نداری. و آیا اینکه این یک حمله قلبی بوده و آیا خطرناکه یا خیر و میتونه بیماری اسپاسم کرونری باشه؟
خیلی متشکرم
مشاهده پاسخ دکتر
6
آنژیوگرافی

سلام اقای دکتر من ۴۱ ساله هستم عمل بای پس تعویض ۲ رگ در کشور بلژیک انجام دادم که ۲ ماه بعد از عمل درد داشتم مجدد ۲ تا استنت برام گذاشتن هنوز هم پس از پیاده روی قلب درد دارم البته در فقسه سینه و دست ندارم فقط درد ماهیجه ای قلبی دارم ار عملم ۶ ماه و از انژیو ۴ ماه میگذرد داروها را کامل میخورم میشه راهنمایی کنید ترس از عمل مجدد دارم ممنون = دارویی خاص به نام coruno یا مولسیدومین میخورم میگن به باز شدن عروقم کمک میکنه چون هنوز ۲ رگ مشکوک به گرفتگی دارم ممنون مشاهده پاسخ دکتر
7
گرفتگی عروق

با عرض سلام و احترام. مردی 65 ساله هستم. بیماری دیابت نوع دو هم دارم. دو سال پیش (1395) در درون یکی از رگ های قلبم استنت گذاشتم. داروهای قند و یک سری داروهای مرتبط با قلب رو هم تا به الان مصرف میکنم. پلاویکس هم تا الان مصرف میکنم. مدتی احساس خفیف سوزش سینه داشتم و به دکتر مراجعه کردم. تست ورزش دادم و جواب مشکلی نشان نداد اما گاه گاه سوزش خفیف داشتم. همچنین دکترم گفتند که آنزیم های قلبم بالاست. دکتر گفته بود برای جواب دقیق تر آنژیوگرافی انجام بدم. من هم با کمی بهتر شدن و احساس رد کردن این سوزش چکاب رو پشت گوش انداختم. امروز عرق سرد در حد خیس شدن شدید بدن کردم و سوزش سینه داشتم که توسط اورژانس به بیمارستان انتقال پیدا کردم. اونجا متوجه شدند یکی دیگر از رگ های قلبم هم دچار گرفتگی شده و یک استنت دیگه گذاشتند. میخواستم از خدمتتون سوال کنم که این گرفتگی رگ ها به فاصله یک سال چه دلیلی میتونه داشته باشه؟ آیا این مشکل هر سال تکرار خواهد شد؟ با اینکه قرص هم مصرف میکنم و طبیعتا نباید به این زودی رگهای دیگر مشکل پیدا کنند. اگر محبت کنید علت اصلی این مشکل رو بفرمایید ممنون میشم. سپاس فراوان مشاهده پاسخ دکتر
8
تپش قلب

باسلام. برادر من 19 سالشه تپش قلب داره و به دکتر مراجعه کرده وگفتن که یه رگ اضافه تو قبش داره و با دارو برطرف نمیشه وباید بسوزونه .میخواستم بدونم که خطری براش نداره مشاهده پاسخ دکتر
9
لكه هاي قرمز روي دست بعد از آنژيوگرافي

سلام جناب دكتر يزدان خواه
مادرم ٦٢ سال دارن و حدود پنج روز پيش آنژيوگرافي شدن بدليل انسداد يكي از رگ ها امروز لكه هاي قرمز رنگ زير پوست دستشون مشاهده كرده و ميخواستم بدونم مشكلي نداره و يا اينكه علت خاصي داره كه بايد درمان بشود يا خير
با تشكر از حضرتعالي
مشاهده پاسخ دکتر
10
درد

با سلام خدمت دکتر گرامی حدود 10 روز است که در ناحیه سینه احساس درد و سنگینی می کنم تا جناق و بالای شکم درد پخش میشود با تشکر مشاهده پاسخ دکتر