هر آنچه که باید درباره ی تب روماتیسمی بدانید

تب روماتیسمی یک بیماری التهابی است که می تواند به عنوان یکی از عوارض درمان ناکافی عفونت استرپتوکوکی گلو یا تب مخملک به وجود آید. در این مقاله به بررسی علائم،  عوامل ایجادکننده، عوارض و روش های درمان تب روماتیسمی می پردازیم.

 تب مخملک و گلو درد استرپتوکوکی بیماری هایی هستند که به وسیله باکتری استرپتوکوکوس به وجود می آیند. تب روماتیسمی در کودکان ۵ تا ۱۵ ساله بیشترین شیوع را دارد اما می تواند کودکانی با سن کمتر و همچنین بزرگسالان را نیز مبتلا کند.

تب روماتیسمی می تواند سبب رساندن آسیب هایی دائمی به قلب از جمله آسیب به دریچه های قلب و نارسایی قلبی شود. روش های درمانی می توانند آسیب ناشی از التهاب را کم کرده، درد و دیگر علائم را کاهش دهند و از بازگشت تب روماتیسمی جلوگیری کنند.

علائم تب روماتیسمی

علائم تب روماتیسمی مختلف هستند. فرد می تواند علائمی کم و یا چندین علائم داشته باشد. علاوه بر آن، این علائم می توانند در طول مدت بیماری تغییر یابند.

بروز تب روماتیسمی معمولا در حدود ۲ تا ۴ هفته پس از عفونت استرپتوکوکی گلو درد صورت می گیرد. علائم و نشانه های تب روماتیسمی که در اثر التهاب قلب، مفاصل، پوست یا سیستم اعصاب مرکزی به وجود می آیند، می توانند شامل موارد زیر شوند:

  • تب
  • وجود درد و حساسیت به لمس در مفاصل (اغلب در زانو، مچ پا، آرنج و مچ دست)
  • وجود دردی در یک مفصل که به مفصل دیگر می رود.
  • قرمزی، گرمی و تورم مفاصل
  • برآمدگی های کوچک و بدون درد در زیر پوست
  • درد قفسه سینه
  • مور مور قلبی
  • خستگی
  • بروز راش های صاف یا با برآمدگی اندک که بی درد بوده و لبه هایی زبر دارند. (اریتما مارژیناتوم)
  • حرکات بدنی غیر قابل کنترل و لرزان که اغلب در دست، پا و صورت بروز می دهند.
  • بروز شدید رفتار های غیر عادی مانند گریه کردن یا خندیدن نامناسب

زمان مراجعه به پزشک

علائم یا نشانه های کودک مبتلا به گلو درد استرپتوکوکی باید توسط پزشک بررسی شوند. درمان مناسب استرپتوکوک می تواند از تب روماتیسمی جلوگیری کند. همچنین، در صورتی که کودک دیگر علائم تب روماتیسی را بروز دهد باید او را نزد پزشک برد.

گلو درد

عوامل

تب روماتیسمی می تواند پس از ابتلا به عفونت گلویی به وجود آید که توسط یک گروه باکتریایی به نام استرپتوکوکوس گروه A  ایجاد می شود. عفونت های گروه A استرپتوکوکوس در گلو سبب ایجاد گلو درد استرپتوکوکی و یا تب مخملک (شیوع کمتر) می شوند.

عفونت های گروه A استرپتوکوکوس در پوست یا دیگر جاهای بدن به ندرت سبب ایجاد تب روماتیسمی می شوند. ارتباط بین عفونت استرپتوکوکی و تب روماتیسمی مشخص نیست اما به نظر می رسد که باکتری، سیستم ایمنی بدن را فریب می دهد.

باکتری استرپتوکوکوس حاوی پروتئینی مشابه با پروتئین های بافت های خاصی از بدن است. بنابراین، سلول های سیستم ایمنی که به طور معمول باکتری را هدف قرار می دهند، بافت های خودی بدن را به عنوان عوامل عفونی شناسایی کرده و به آن ها حمله می کنند. از جمله این بافت ها می توان به قلب، مفاصل، پوست و سیستم اعصاب مرکزی اشاره کرد.

این واکنش سیستم ایمنی، منجر به ایجاد التهاب می شود. در صورتی که کودک جهت از بین بردن باکتری استرپتوکوکوس درمانی مناسب به وسیله آنتی بیوتیک ها دریافت کرده و تمامی دارو های تجویز شده را مصرف کند احتمال ایجاد تب روماتیسمی بسیار کم می باشد.

اگر کودکی یک بار یا بیشتر به گلو درد استرپتوکوکی یا تب مخملک مبتلا شود، اما بیماری او درمان نشده باقی مانده و یا به طور کامل درمان نشود، امکان دارد به تب روماتیسمی مبتلا شود.

عوامل خطر در ایجاد تب روماتیسمی

عواملی که می توانند خطر ابتلا به تب روماتیسمی را افزایش دهند، شامل موارد زیر می شوند:

✳ سابقه خانوادگی

برخی افراد حامل ژن یا ژن هایی هستند که ممکن است احتمال ابتلای آن ها به تب روماتیسمی را بیشتر کند.

✳ نوع باکتری استرپتوکوکوس

برخی انواع باکتری های استرپتوکوکوس نسبت به دیگر انواع ارتباط بیشتری با تب روماتیسمی دارند.

✳ عوامل محیطی

یک خطر بزرگ دیگر از تب روماتیسمی در ارتباط با شلوغی بیش از حد، بهداشت ضعیف و دیگر وضعیت هایی است که می توانند به سادگی به انتقال آسان یا دفعات چندگانه قرار گیری در معرض باکتری استرپتوکوکوس منجر شوند.

عوارض تب روماتیسمی

التهاب ایجاد شده توسط تب روماتیسمی می تواند از چندین هفته تا چندین ماه به طول انجامد. در برخی موارد، التهاب سبب ایجاد عوارض طولانی مدت می شود. بیماری روماتیسم قلبی یک آسیب دائمی به قلب است که توسط تب روماتیسمی ایجاد می شود. این مورد معمولا ۱۰ تا ۲۰ سال پس از ابتلا به بیماری اصلی به وجود می آید. مشکلاتی که به وجود می آیند اغلب در دریچه بین دو حفره چپ قلب (دریچه میترال) بروز می دهند اما با این حال، می توانند دیگر دریچه ها را نیز تحت تاثیر قرار دهند. این آسیب می تواند به موارد زیر منجر شود:

✅ استنوزیس دریچه

این مورد، یک تنگی در دریچه قلب است که سبب کاهش جریان خون می شود.

✅ نارسایی دریچه

این مورد، سبب نشت جریان خون در مسیری نادرست می شود.

✅ آسیب به عضله قلب

التهاب مرتبط با تب روماتیسمی می تواند عضله قلب را ضعیف کرده و توانایی پمپاژ آن را تحت تاثیر قرار دهد.

آسیب به دریچه میترال یا دیگر بافت ها و دریچه های قلبی می تواند در آینده سبب ایجاد مشکلاتی در قلب شود. مواردی که در اثر این وضعیت به وجود می آیند شامل موارد زیر می شوند:

  • ایجاد ضربان غیر عادی در حفرات بالایی قلب (فیبریلاسیون دهلیزی)
  • ناتوانی قلب در پمپاژ مقدار کافی خون در سرتاسر بدن (نارسایی قلبی)

پیشگیری از تب روماتیسمی

تنها راه پیشگیری از تب روماتیسمی درمان مناسب عفونت های استرپتوکوکی یا تب مخملک به وسیله مصرف دوره کاملی از آنتی بیوتیک های مناسب می باشد.

تشخیص تب روماتیسمی

با اینکه آزمایشی مخصوص برای تب روماتیسمی وجود ندارد اما تشخیص بر اساس سابقه پزشکی، معاینه جسمانی و نتایج برخی آزمایش ها صورت می گیرد.

✔ آزمایش های خون

در صورتی که کودک از قبل مبتلا به یک عفونت استرپتوکوکی تشخیص داده شده است، امکان دارد که پزشک آزمایش های اضافه تری را برای تعیین وجود باکتری درخواست ندهد. در صورتی که پزشک انجام یک آزمایش را درخواست دهد، به احتمال زیاد یک آزمایش خون برای تشخیص آنتی بادی های باکتری استرپتوکوکوس می باشد که در حال گردش در خون هستند.

احتمال دارد که دیگر امکان تشخیص باکتری اصلی در بافت های گلو یا خون کودک، وجود نداشته باشد. ممکن است پزشک به وسیله اندازه گیری میزان پروتئین واکنشی C-reactive و سرعت ته نشیتی اریتروسیت ها (گلبول های قرمز) وجود التهاب را در کودک بررسی کند.

✔ الکتروکاردیوگرام (ECG یا EKG)

این آزمایش سیگنال های الکتریکی را ثبت می کند که در سرتاسر قلب کودک جا به جا می شوند. پزشک در میان این سیگنال ها به دنبال الگو هایی خواهد گشت که بیانگر التهاب قلب یا عملکرد ضعیف آن می باشند.

✔ اکوکاردیوگرام

این آزمایش با استفاده از امواج صوتی که تصاویری زنده از قلب ایجاد می کنند پزشک را قادر می سازد تا ناهنجاری های قلبی را تشخیص دهد.

دارو

روش های درمان تب روماتیسمی

اهداف درمانی تب روماتیسمی تخریب گروه A باکتری های استرپتوکوکی، رهایش علائم، کنترل التهاب و جلوگیری از بازگشت بیماری می باشند. درمان های این بیماری شامل موارد زیر می شوند:

☑ آنتی بیوتیک ها

پزشک کودک، جهت از بین بردن باکتری های باقی مانده برای او پنی سیلین یا آنتی بیوتیکی دیگر تجویز خواهد کرد. پس از اینکه کودک یک دوره درمانی کامل توسط آنتی بیوتیک ها را تمام کرد، پزشک جهت جلوگیری از بازگشت تب روماتیسمی یک دوره دیگر از آنتی بیوتیک ها را تجویز خواهد کرد. درمان های پیشگیرانه تا زمانی ادامه خواهند داشت که فرد به سن ۲۱ سالگی رسیده و یا حداقل یک دوره درمانی ۵ ساله (اغلب بیشتر) را سپری کرده باشد.

ممکن است به افرادی که در حین ابتلا به تب روماتیسمی به التهاب قلبی دچار شده اند توصیه شود که به مدت ۱۰ سال یا بیشتر از درمان های پیشگیرانه به وسیله آنتی بیوتیک استفاده کنند.

☑ درمان ضد التهابی

در این روش، پزشک جهت کاهش التهاب، تب و درد یک داروی مسکن مانند آسپرین و ناپروکسن (ناپروسین) تجویز خواهد کرد. در صورتی که علائم شدید بوده و یا بدن کودک به دارو های ضد التهاب پاسخگو نمی باشد، امکان دارد پزشک برای او یک داروی کورتیکوستروئید تجویز کند.

☑ دارو های ضد انعقاد

برای درمان حرکات غیر ارادی شدید که در اثر سندرم کره به وجود می آیند، امکان دارد پزشک یک داروی ضد انعقاد خون مانند والپروئیک اسید (دپاکین) یا کاربامازپین (کارباترول، تگرتول و غیره) تجویز کند.

☑ مراقبت بلند مدت

باید در ارتباط با نوع مراقبت های بلند مدت و متعاقبی که کودک به آن ها نیاز خواهد داشت از پزشک سوال شود. آسیب قلبی ناشی از تب روماتیسمی ممکن است به مدت چندین سال بروز پیدا نکند. هنگامی که کودک بزرگ می شود او باید این اطلاعات را در سابقه پزشکی خود ثبت کرده و به صورت متداول آزمایش قلب انجام دهد.

☑ سبک زندگی و درمان های خانگی

ممکن است پزشک تا زمان بهبود التهاب، درد و دیگر علائم، استراحت بر روی تخت را برای کودک توصیه کند و از خانواده او بخواهد تا فعالیت های او را محدود کنند. در صورتی که التهاب در بافت های قلبی وجود داشته باشد بسته به میزان آن، ممکن است کودک به مدت چند هفته تا چند ماه به استراحت مطلق بر روی تخت نیاز داشته باشد.

دکتر سعید یزدان خواه متخصص قلب و عروق و فوق تخصص آنژیوپلاستی

برای پرسش از دکتر کلیک کنید.

[wp_ulike]

.برای ارتقاء کیفیت مطالب امتیاز دهید

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

برای ثبت پرسش خود از دکتر می توانید از این قسمت استفاده کنید.پاسخ شما تا 2 روز از طریق پیامک و ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد.

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید. (فرمت های مجاز شامل png, gif و jpg می باشد و حداکثر حجم هر تصویر ۸ مگابایت است.)
© همیارسیستم
  • تصویر کاربر مهتاب جمعه ۲۶ شهریور ۰( 4 روز پیش) تعداد بازدید: 4 مشاهده پرسش
    درود وخسته نباشید،من خانم ۵۰ ساله هستم یک سالیست آریتمی قلب دارم تازگی پیش متخصص رفتم .قرص پروپرانولول ۲۰ بهم داده. البته گاهی یک یا دو بار در ماه سردرد نبض دار سمت چپ دارم .خواستم بدوم این قرص رو باید همیشه بخورم ؟آیا اگه قطع کنم مشکلی برام پیش میاد وچگونه باید قطع کنم؟سپاسگزارم
    1. تصویر کاربر دکتر سعید یزدانخواه جمعه ۲۶ شهریور ۰( 4 روز پیش)
      سلام و عرض ادب لطفاً تصویر نوار قلب و هولتر ریتم خود را بفرستید
  • تصویر کاربر سلاله پنجشنبه ۴ شهریور ۰( 3 هفته پیش) تعداد بازدید: 8 مشاهده پرسش
    سلام خسته نباشید چهار روزه که تنگی نفس دارم البته پیش دکتر عمومی رفتم تنگی نفسم همراه با تپش قلب شدید است یک سال پیش کرونا گرفتم وریه هام درگیر بود به همین دلیل داروی حساسیت ایروکاست مصرف می کردم که خوی شدم دیگه چند وقتی هست نمیخوام ولی دکتر دوباره ایروکاست پردنیزولون و ویتامین دی بهم داده اما هنوز تپش قلب وتنگی نفسم خوب نشده تب ندارم بدن درد ندارم فقط پاهایم بی حس هستند
    1. تصویر کاربر دکتر سعید یزدانخواه پنجشنبه ۴ شهریور ۰( 3 هفته پیش)
      سلام و عرض ادب لطفاً ابتدا از عدم ابتلا به کرونا اطمینان حاصل کنید
  • تصویر کاربر جهان چهارشنبه ۳ شهریور ۰( 4 هفته پیش) تعداد بازدید: 10 مشاهده پرسش
    با سلام خانم سی و یک ساله هستم یه مدته تنگی نفس گرفتم حس میکنم رو سینه ام یه چیزی سنگینی میکنه و خودمم هر چند دقیقه میخوام نفس عمیق بکشم ولی نمیتونم وخیلی احساس بدی بهم دست میده‌.قبلا هم این حالت بهم دست داده بود و رفته بودم متخصص نوار قلبی گرفته بود و گفته بود عصبیه و دارو داده بود گفته بود اگه باز اونطور شدی اکو برو.میخوام بدونم الان اکو لازمه برم یا نه
    1. تصویر کاربر دکتر سعید یزدانخواه چهارشنبه ۳ شهریور ۰( 4 هفته پیش)
      سلام و عرض ادب در صورتی که در حین فعالیت تنگی نفس ندارید نگران نباشید و نیاز به اکوکاردیوگرافی نیست و در غیر اینصورت جهت ویزیت و بررسی های لازم به یکی از همکاران محترم متخصص بیماریهای قلب و عروق مراجعه فرمایید
  • تصویر کاربر بهی شنبه ۱۶ مرداد ۰( 1 ماه پیش) تعداد بازدید: 17 مشاهده پرسش
    با عرض سلام و خسته نباشید .و ممنون که وقت میذارید واسه پاسخ به سوالاتمون
    من خانمی هستم ۴۳ ساله که بخاطر آریتمی شدید تحت درمان ابلیشن قرار گرفتم.الان دو روز از عملم میگذره ولی امروز کمی تپش داشتم.دو بار.که تقریبا ۴ یا ۵ دیقه طول میکشید.خواستم ببینم طبیعیه یا به دکتر مراجعه کنم.
    باز هم از صبوری و جوابتون ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر سعید یزدانخواه شنبه ۱۶ مرداد ۰( 1 ماه پیش)
      سلام و عرض ادب نگران نباشید ولی در صورت تکرار تپش قلب یک هولتر نوار قلب ۴۸ ساعته انجام دهید
  • تصویر کاربر زهرا پنجشنبه ۷ مرداد ۰( 1 ماه پیش) تعداد بازدید: 18 مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر.من مشکل رگ رگرفتگی داشتم با دوتا بالن باز شد.ولی دوماهه کف پاهام نبضشون به شدت میزنه.دلیل نبض زدن کف پام چیست؟منتظر جوابتون هستم ازتون ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر سعید یزدانخواه پنجشنبه ۷ مرداد ۰( 1 ماه پیش)
      سلام و عرض ادب متاسفانه بدون معاینه نبض پا نمی توان پاسخ دقیقی داد ولی به احتمال بسیار زیاد مسئله مهمی نیست و ارتباطی با گرفتگی عروق قلبی شما و آنژیوپلاستی انجام شده ندارد
  • تصویر کاربر نازین شنبه ۲۶ تیر ۰( 2 ماه پیش) تعداد بازدید: 24 مشاهده پرسش
    سلام استاد جان
    ببخشید مصدق اوقاتتون شدم.
    با ارسال مدارک دختر چهار ماهم که طبق فرموده شما این مشکلات را داشت،
    سوراخ بین بطنی
    سوراخ بین دهلیزی
    بالا بودن فشار شریان ریوی
    یکی از عروق بزرگ که خون را به مغز و دست می رساند منشا نابجا دارد.
    در این سن چهار ماهگی و وزن پنج کیلوگرمی.
    شما چه نوع جراحی را پیشنهاد میکنید
    چون گفتند دو گزینه داریم
    اول ،جراحی PA Band سپس در سن یک الی دو سالگی عمل اصلی
    دوم، عمل جراحی اصلی که با توجه ب سن نوزاد فرمودند خطرناک است.
    سوال ما از شما اینه در این مرحله با توجه به وضعیت و سن دخترمون کدام عمل بهتر انجام بگیره چون هنوز تصمیم نگرفته ایم؟
    1. تصویر کاربر دکتر سعید یزدانخواه شنبه ۲۶ تیر ۰( 2 ماه پیش)
      سلام و عرض ادب احتمالاً در این مرحله PA banding مناسب تر است ولی بهتر است که تصمیم در مورد این مسئله را به جراح واگذار کنید
  • تصویر کاربر لیلی چهارشنبه ۱۶ تیر ۰( 2 ماه پیش) تعداد بازدید: 35 مشاهده پرسش
    سلام 28سالمه و پسرم
    حدودا 4ساله که بعضی وقتا قلبم تیرشدیدمیکشه. حدودا 15دقیقه طول میکشه تابهتربشم.
    4سال پیش بهم گفت یکم ناراحتی قلبی که ورزش وایناخوب میشع.
    یه مدتی هست که بازم قلبم تیر میکشه شدید اکثراموقعی که ناراحت وعصبی میشم.
    وقتی هم اینجوری میشم یعنی قلبم تیر میکشه دست چپم هم بی حس میشه.
    لطفابهم بگید نیازبه متخصص دارم یا خودش خوب مبشه یا مشکلم چیه؟
    البته مادرم هم ناراحتی قلبی داشتن.
    1. تصویر کاربر دکتر سعید یزدانخواه چهارشنبه ۱۶ تیر ۰( 2 ماه پیش)
      سلام و عرض ادب لطفاً در مورد سن، وجود ریسک فاکتورهای قلبی و ارتباط درد با فعالیت، غذا خوردن، استرس، و تشدید درد با نفس کشیدن عمیق و انتشار به سایر نقاط توضیح بیشتری دهید.
  • تصویر کاربر کیمیا سه شنبه ۲۵ خرداد ۰( 3 ماه پیش) تعداد بازدید: 27 مشاهده پرسش
    سلام دخترم ۲۰ سالشه هیچ علائمی نداشت روز عمل بینی اش تو اتاق عمل دچار آریتمی شدید شد الا دکتر قلب عمل ابلیشن براشون تجویز کردن خیلی میترسم نمیدونم چکار باید بکنم تو را خدا راهنمایی کنید
    1. تصویر کاربر دکتر سعید یزدانخواه سه شنبه ۲۵ خرداد ۰( 3 ماه پیش)
      سلام و عرض ادب ابلیشن عمل نسبتاً بی خطری است و نگرانی چندانی ندارد لطفاً به پزشک معالج اعتماد کنید
  • تصویر کاربر نيما جمعه ۳۱ اردیبهشت ۰( 4 ماه پیش) تعداد بازدید: 37 مشاهده پرسش
    سلام و عرض ادب
    من مرد هستم و سنم ٣٤سال است و ورزش منظمي هم انچنان ندارم حدود چندين سال است كه تعداد ضربان قلبم روي 56تا ٥٨ است خواستم بدونم مشكلي نداره ؟
    1. تصویر کاربر دکتر سعید یزدانخواه جمعه ۳۱ اردیبهشت ۰( 4 ماه پیش)
      سلام و عرض غدر صورتی که در حین فعالیت میزان ضربان قلب افزایش یابد مشکلی ندارید
  • تصویر کاربر Baran دوشنبه ۲۷ اردیبهشت ۰( 4 ماه پیش) تعداد بازدید: 46 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر خسته نباشید.
    من 16 سالمه.تپش قلب دارم و قفسه سینم هم درد میکنه و گاهی هم زیر دنده چپم میسوزه میخواستم بدونم علتش چی هست؟
    1. تصویر کاربر دکتر سعید یزدانخواه دوشنبه ۲۷ اردیبهشت ۰( 4 ماه پیش)
      سلام و عرض ادب علل مختلفی وجود دارند لطفاً از پنتوپرازول و پروپرانولول استفاده بفرمائید
    2. تصویر کاربر Baran دوشنبه ۲۷ اردیبهشت ۰( 4 ماه پیش)
      ببخشید میتونم بپرسم قرص پنتوپرازول برای چی خوب هست؟
    3. تصویر کاربر دکتر سعید یزدانخواه دوشنبه ۲۷ اردیبهشت ۰( 4 ماه پیش)
      مهار کننده ترشح اسید معده است
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
درحال دریافت اطلاعات
پرسش از دکتر