چرا نمی توانم نفس عمیق بکشم؟

دیس پنه، یک اصطلاح پزشکی برای تعریف احساسی ناخوشایند به نام تنگی نفس است. تنگی نفس می تواند بازه ای از خفیف و موقت تا جدی و دراز مدت را در بر گیرد. از آنجایی که دیس پنه عوامل مختلفی دارد، گاهی اوقات تشخیص و درمان آن دشوار است.

علائم تنگی نفس

مشکلات تنفسی ناشی از فعالیت بیش از حد

سختی در نفس کشیدن می تواند در اثر فعالیت بیش از حد، ماندن در ارتفاعات بلند و یا به عنوان یک علامت از طیف مختلفی از بیماری ها بروز پیدا کند. علائمی که بیانگر ابتلای فرد به دیس پنه هستند، شامل موارد زیر می باشند:

  • تنگی نفس پس از فعالیت یا ناشی از یک بیماری
  • احساس خفگی در نتیجه مشکلات تنفسی
  • سختی در تنفس
  • احساس تنگی در قفسه سینه
  • تنفس سطحی و سریع
  • تپش قلب
  • صدای ویزینگ در ریه
  • سرفه کردن
👈توجه: در صورتی که تنگی نفس به صورت ناگهانی بروز پیدا کند و یا علائم آن شدید باشند، می تواند علامتی از یک بیماری جدی باشد.

عوامل ایجاد کننده تنگی نفس

بروز دیس پنه همواره به صورت مستقیم با سلامت فرد در ارتباط نیست. فرد می تواند پس از فعالیت شدید، سفر به ارتفاعات بلند و یا قرار گرفتن تحت تاثیر تغییرات وسیع دمایی دچار تنگی نفس شود.

با این حال، دیس پنه معمولا با مشکلات سلامتی ارتباط دارد. گاهی اوقات، مشکل بیمار عدم تناسب اندام و نداشتن فرم بدنی مناسب است که در این موارد ورزش کردن می تواند علائم را بهبود بخشد.

دیس پنه می تواند علامتی از یک مشکل جدی سلامتی باشد. به گفته دکتر سعید یزدانخواه، رایج ترین علل تنگی نفس آسم، نارسایی قلبی، بیماری مزمن انسدادی ریه (COPD)، بیماری بافت بینابینی ریه، پنومونی و مشکلات روانی هستند که با اضطراب مرتبط اند.

 در صورتی که تنگی نفس به صورت ناگهانی آغاز شود، تحت عنوان مورد حاد تنگی نفس نامیده می شود. تنگی نفس حاد می تواند ناشی از موارد زیر باشد:

  • آسم
  • اضطراب
  • پنومونی ( ذات الریه یا همان سینه پهلو)
  • خفگی یا انسداد مجاری هوایی توسط یک شی
  • واکنش های حساسیتی
  • آنمی (کم خونی)
  • از دست دادن شدید خون که منجر به آنمی می شود.
  • قرار گیری در معرض سطوح خطرناکی از مونوکسید کربن
  • نارسایی قلبی
  • هیپوتانسیون یا کاهش فشار خون
  • روی هم خوابیدن ریه ها
  • فتق هیاتال
  • آمبولی ریوی که به معنای حضور یک لخته خون در شریان ریوی می باشد.

مطلب مرتبط: علت آمبولی ریه چیست و چگونه درمان می شود؟ برای دریافت پاسخ سوالات مطرح شده برروی لینک زیر کلیک کنید.

آمبولی ریه

دیس پنه در بین افراد مبتلا به بیماری های لاعلاج رایج است. در صورتی که فرد تنگی نفس را در بازه ای به مدت بیش از یک ماه تجربه کند، این بیماری به تنگی نفس مزمن شناخته می شود. تنگی نفس مزمن می تواند ناشی از موارد زیر باشد:

  • آسم
  • بیماری مزمن انسدادی ریه (COPD)
  • مشکلات قلبی
  • چاقی
  • فیبروز بافت بینابینی ریه: بیماری است که سبب زخم شدن بافت ریه می شود.

بیماری های دیگری نیز می توانند سبب دیس پنه شوند. از جمله این بیماری ها می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • خروسک
  • آسیب ضربه ای ریه
  • سرطان ریه
  • سل (توبرکلوز)
  • پلورزی: التهاب بافت های احاطه کننده ریه
  • ادم ریوی: تجمع بیش از حد مایعات در ریه
  • سارکوئیدوز: رشد دسته ای از سلول های التهابی در ریه
  • فشار خون بالای ریوی: افزایش فشار خون شریان های رونده به ریه

مطلب مرتبط: آیا فشار خون ریوی خطرناک است؟ فشار خون ریوی چگونه درمان می شود؟ برای دانستن بیشتر کلیک کنید.

فشار خون ریوی

دیس پنه با مشکلات قلبی زیر نیز ارتباط داده شده است:

  • کاردیومیوپاتی: طیفی از بیماری هایی است که عضله قلب را تحت تاثیر قرار می دهند.
  • مشکلات ریتم قلب
  • نارسایی قلبی
  • پریکاردیت: التهاب بافت احاطه کننده قلب

محرک ها

✅  آلاینده های محیطی از جمله مواد شیمیایی، گاز ها، خاک و سیگار می توانند سبب دشوار شدن تنفس در افراد مبتلا به تنگی نفس شوند.

امکان دارد، افراد مبتلا به آسم دریابند که قرار گیری در معرض مواد حساسیت زا همانند گرده ها یا قارچ ها بروز حملات تنگ شدن نفس را تحریک می کند.

✅ برخی آلاینده ها از جمله مصرف تنباکو مصرف اختیاری داشته و قابل پیشگیری اند.

✅ COPD به بیماری های مختلف انسدادی ریه ارتباط دارد که شامل آمفیزم و برونشیت مزمن می شوند.

همه افراد مبتلا به تنگی نفس به CPOD دچار نیستند اما به گفته بنیاد COPD 90 درصد افراد مبتلا به این بیماری در زمانی مصرف کننده تنباکو بوده اند.

عوارض تنگی نفس

تنگی نفس می تواند با هیپوکسی یا هیپوکسمی (کاهش سطوح اکسیژن خون) مرتبط باشد. این وضعیت می تواند به کاهش سطح هوشیاری و دیگر علائم شدید منجر شود.

در صورتی که نفس تنگی شدید بوده و برای مدتی تداوم داشته باشد، خطر ابتلای فرد به هر دوی نقص های احتقانی موقت و دائم وجود دارد.

تنگی نفس می تواند علامتی از بروز یا تشدید دیگر مشکلات پزشکی باشد.

مراقبت درمانی بیمار تنفسی

گاهی اوقات، دیس پنه می تواند علامتی از یک بیماری تهدید کننده حیات باشد. در صورتی که فرد به علائم زیر دچار شود به درمان پزشکی اورژانسی نیاز دارد:

  • بروز ناگهانی تنگی شدید نفس
  • از دست دادن توانایی عملکرد ناشی از تنگی نفس
  • درد قفسه سینه
  • حالت تهوع

در تمامی موارد سختی تنفس با اورژانس تماس نمی گیرند اما دیس پنه می تواند بیانگر وجود مشکلات سلامتی جدی باشد. در صورت تجربه موارد زیر مراجعه به پزشک ضروری است:

  • تغییر در توانایی تنفس
  • افزایش محدودیت در فعالیت های خود ناشی از مشکلات تنفسی
  • سختی در تنفس در هنگام دراز کشیدن
  • تورم پا و مچ آن
  • صدای ویزینگ در ریه

عکس قفسه سینه

تشخیص تنگی نفس

به گفته دکتر سعید یزدانخواه ، پزشک معمولا بر اساس یک معاینه فیزیکی جامع در کنار شرح کامل تجربیات فرد قادر به تشخیص تنگی نفس خواهد بود.

فرد باید نحوه، زمان، طول مدت پایداری، دفعات تکرار و شدت تنگی نفس خود را برای پزشک توضیح دهد. پزشکان می توانند جهت بدست آمدن تشخیصی دقیق تر از تنگی نفس انجام آزمایش های تصویر برداری CT اسکن و اشعه ایکس را درخواست داده و همچنین قلب، ریه ها و دستگاه های مرتبط با آن ها را ارزیابی کند.

انجام آزمایش الکتروکاردیوگرام (نوار قلب، ECG) می تواند به نمایش دادن هر گونه علامت حمله قلبی یا دیگر مشکلات الکتریکی قلب کمک کند.

آزمایش های اسپیرومتری برای ارزیابی جریان هوا و ظرفیت ریوی بیمار استفاده می شوند.

این موارد می توانند در تعیین نوع و وسعت مشکلات تنفسی بیمار کمک کنند. دیگر آزمایش ها می توانند سطح اکسیژن خون در بیمار و ظرفیت خون برای حمل اکسیژن را بررسی کنند.

اکسیژن درمانی

درمان تنگی نفس

درمان تنگی نفس به علت بیماری بستگی دارد. فردی که در اثر فعالیت بیش از حد به تنگی نفس مبتلا شده است، احتمالا با توقف و استراحت کردن تنفس عادی خود را باز می یابد.

در موارد شدید تر، اکسیژن مکمل مورد نیاز خواهد بود. امکان دارد، افراد مبتلا به آسم یا COPD یک گشاد کننده استنشاقی مجاری هوایی به همراه داشته تا در مواقع نیاز از آن استفاده کنند.

✅ در افرادی که به بیماری های مزمن از جمله COPD مبتلا هستند، فرد ارائه دهنده خدمات پزشکی به بیمار کمک می کند تا آسان تر تنفس کند. این کار شامل توسعه یک برنامه درمانی می شود که از حمله های حاد جلوگیری کرده و پیشرفت کلی بیماری را آهسته می کند.

✅ در صورتی که دیس پنه با آسم مرتبط باشد، اغلب به دارو هایی از جمله گشاد کننده مجاری هوایی و استروئید ها به خوبی پاسخ می دهد.

✅ هنگامی که دیس پنه ناشی از عفونتی از جمله پنومونی باکتریایی می باشد، آنتی بیوتیک ها می توانند این وضعیت را درمان کنند.

✅ دیگر دارو ها همانند مخدرها، داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی (NSAIDs) و داروهای ضد اضطراب نیز می توانند مفید باشند.

✅ مشکلات تنفسی که ریشه در COPD دارند می توانند با تکنیک های تنفسی خاص بهبود یابند. از جمله این تکنیک ها می توان به تنفس لب غنچه ای و تمرینات تقویت عضلات تنفسی اشاره کرد.

✅  در صورتی که آزمایش ها بیانگر پایین بودن سطوح اکسیژن در خون باشند، اکسیژن مکمل به بیمار داده می شود. با این حال، همه افراد مبتلا به دیس پنه، سطوح پایینی از اکسیژن خون ندارند.

بسیاری از افراد مبتلا به سختی تنفس دریافته اند که جریان ملایمی از هوای خنک در اطراف سر و صورت آن ها به بهبود علائمشان کمک می کند.

 

مطلب مرتبط: برای درمان تنگی نفس خود در خانه برروی لینک زیر کلیک کنید.

۹ راهکار طلایی جهت درمان تنگی نفس در خانه

چکار کنم تا تنگی نفس به سراغم نیاید؟

افراد مبتلا به دیس پنه می توانند راهبرد هایی را جهت بهبود سلامت کلی خود پیش گرفته و به خود امکان تنفس بیشتری بدهند. این راهبرد ها شامل موارد زیر می شوند:

  • ترک سیگار
  • اجتناب از قرار گرفتن در معرض دود سیگار
  • اجتناب از دیگر محرک های محیطی از جمله گازهای شیمیایی و دود چوب
  • کاهش وزن: این مورد می تواند فشار قلب و ریه ها را کاهش داده و ورزش کردن را آسان تر کند. هر دوی این موارد می توانند دستگاه های تنفسی و قلبی عروقی را تقویت کنند.

علت تنگی نفس در گروه های خاص

تنگ شدن نفس می تواند گروه های خاصی از افراد را به شیوه های متفاوتی تحت تاثیر قرار دهد.

 تنگی نفس در بارداری

علائم خفیف تنگی نفس در حین بارداری رایج اند. علت بروز چنین پدیده ای این است که بارداری ظرفیت تنفسی زنان را تغییر می دهد. ظرفیت تنفسی در حین بارداری افزایش یافته اما در انتهای هر بازدم نیز کاهشی ۲۰ درصدی در حجم ریه وجود دارد. تعداد نفس هایی که یک زن در یک دقیقه می کشد (سرعت تنفس) معمولا در حین بارداری تغییر نمی کند.

افراد مسن تر و افراد مبتلا به بیماری های جدی

دیس پنه می تواند هنگامی اتفاق افتد که افراد سطوح پیشرفته یک بیماری خاص را تجربه می کنند. در این مرحله، با تنگی نفس می توان به عنوان بخشی از فرایند مداوای پایان زندگی برخورد کرد. زیرا درمان سختی تنفس با برخی دارو های خاص، خود می تواند سبب بروز مشکلات غیر ضروری شود.

شیر خواران

بیماری های ناحیه بالایی دستگاه تنفسی که سبب تنگی نفس حاد می شوند، از موارد نسبتا رایج اورژانس اطفال می باشند. این بیماری ها از شایع ترین عوامل سختی نفس کشیدن در شیرخواران هستند. خروسک، گیر کردن یک شی خارجی در گلو و التهاب اپی گلوت همگی عوامل رایج تنگی نفس در شیر خواران هستند.

 

 

دکتر سعید یزدانخواه متخصص قلب و عروق و فوق تخصص آنژیوپلاستی

برای پرسش از دکتر روی مشاوره پزشکی کلیک کنید.

[wp_ulike]

.برای ارتقاء کیفیت مطالب امتیاز دهید

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

برای ثبت پرسش خود از دکتر می توانید از این قسمت استفاده کنید.پاسخ شما تا 2 روز از طریق پیامک و ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد.

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید. (فرمت های مجاز شامل png, gif و jpg می باشد و حداکثر حجم هر تصویر ۸ مگابایت است.)
© همیارسیستم
  • تصویر کاربر محمد دوشنبه ۴ مرداد ۰( 2 روز پیش) تعداد بازدید: 2 مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر خدا قوت
    من پسر ۲۵ ساله هستم مبتلا به پرولاپس دریچه میترال قلب اقای دکتر من احساس تنگی نفس دارم و همچنین نفس عمیق درست نمیتونم بکشم و در ناحیه قلب هم گاهی احساس سوزش و تیر کشیدن دارم خاستم بپرسم باید چکار کنم ایا مشکل از قلب هست یا ریه یا معده ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر سعید یزدانخواه دوشنبه ۴ مرداد ۰( 2 روز پیش)
      سلام و عرض ادب در صورتی که همراه با نارسایی دریچه میترال نیست مسئله مهمی نیست و اقدام خاصی لازم ندارد و فقط هر دو سال یکبار اکوکاردیوگرافی را توسط همکاران محترم فلوشیپ اکوکاردیوگرافی تکرار بفرمایید و در غیر اینصورت بستگی به شدت نارسایی دریچه دارد. فعلا از پنتوپرازول و پروپرانولول استفاده بفرمائید
  • تصویر کاربر سارا یکشنبه ۳ مرداد ۰( 4 روز پیش) تعداد بازدید: 0 مشاهده پرسش
    سلام. وقت بخیر.
    من ۱۸ سالم هست، الان ۴ ماهی هست تنگی نفس دارم، به این صورت که نمیتونم نفس عمیق بکشم و دوست دارم خمیازه بکشم گاهی اوقات(البته کاملا مقطعی هست، مثلا دو هفته نیست و دوباره برمیگرده)
    شب ها هم راحت میخوابم، موقع فعالیت هم ایجاد نمیشه الزاما و یا با فعالیت تشدید هم نمیشه.
    و آزمایش خون دادم و فقط کمی فقر آهن دارم و بقیه cbc نرمال هست.
    سابقه بیماری قلبی ندارم.کلا بیماری خاصی ندارم.
    فقط اخیرا سونوگرافی شکم انجام دادم، شنریزه در صفرا مشاهده شد‌.
    به نظرتون باید چکار کنم؟میتونه از استرس باشه؟
    1. تصویر کاربر دکتر سعید یزدانخواه یکشنبه ۳ مرداد ۰( 4 روز پیش)
      سلام و عرض ادب نگران نباشید نیاز به اقدام خاصی بجز درمان کم‌خونی و یا فقر آهن ندارید
  • تصویر کاربر محسن یکشنبه ۳ مرداد ۰( 4 روز پیش) تعداد بازدید: 1 مشاهده پرسش
    با سلام پسری ۳۵ ساله هستم ورزشکار حرفه ای با درصد چربی کم حدود ۷ ۸ ماه قبل حس میکنم کرونا گرفتم از اون موقع یه حالت استرس و اضطراب خیلی شدید سراغم اومد که گاها احساس میکنم که نمیتونم نفس عمیق بکشم تو ورزش و زیر وزنه هیچ مشکلی ندارم منتهی گاها شبا قبل خواب یا گاهی در حالت نشسته حس میکنم که نفس عمیق نمیتونم بکشم .طپش قلب هم گاهی دارم یعنی تعداد ضربانم بیشتر از ۸۰ نمیشه اما صدای قلبمو میشنومو و حس میکنم و اینکه گاهی مدت زیادی که میشینم و بلند میشم سرگیجه شدید دارم .آیا علت این مربوط به قلبه یا چیزی دیگه است با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر سعید یزدانخواه یکشنبه ۳ مرداد ۰( 4 روز پیش)
      سلام و عرض ادب نگران نباشید مشکل قلبی ندارید. هنگام تغییر وضعیت از حالت نشسته به ایستاده را به آرامی انجام دهید
  • تصویر کاربر سونیا چهارشنبه ۳۰ تیر ۰( 1 هفته پیش) تعداد بازدید: 4 مشاهده پرسش
    سلام.خسته نباشید.گاهی اوقات حس میکنم نفسم کامل نمیشه یعنی خمیازه ناقص و نفس عمیق ناقص.یک مقداری اضطراب دارم کلا.این حس هم ممکنه دوماه نباشع یه ماه باشه یعنی میاد و میره.خواستم ببینم دلیلش استرسیه یا من مشکل قلبی دارم؟ هر وقت از الکل یا ضدعفونی ها استفاده میکنم تا یه چندساعتی سرفه دارم
    1. تصویر کاربر دکتر سعید یزدانخواه چهارشنبه ۳۰ تیر ۰( 1 هفته پیش)
      سلام و عرض ادب مسئله مهمی نیست نگران نباشید احتمالاً عصبی است
  • تصویر کاربر بهار شنبه ۲۶ تیر ۰( 1 هفته پیش) تعداد بازدید: 6 مشاهده پرسش
    سلام خوب هستید جناب دکتر
    چند وقت نمیتونم هوا رو مث قبل وارد ریه ام کنم حتی موقع خمیازه انگار ی چی گلومو گرفته علت چیه؟ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر سعید یزدانخواه شنبه ۲۶ تیر ۰( 1 هفته پیش)
      سلام و عرض ادب به احتمال بسیار زیاد مسئله مهمی نیست ولی در صورت ادامه این حالت با یکی از همکاران محترم متخصص بیماریهای ریوی مشورت بفرمایید
  • تصویر کاربر سپیده شنبه ۲۶ تیر ۰( 1 هفته پیش) تعداد بازدید: 25 مشاهده پرسش
    سلام شبتون بخیر
    اقای دکتر من سه ماه پیش ب دلیل تپش قلب ک دکتر رفتم و گفتن اکو انجام بده انجام دادم فقط گفتن گشادی دریچه میترال هس و بهم پراپرانول ۱۰ دادن و مصرف میکنم
    الان چن شبه دست چپم ی رگش میگیره تا شونهام و تهوع دارم و نزدیک معدم دردمیگیره و استرس و اضطراب خییییلی شدید دارم
    مشکل چیه و چیکارکنم ممنون میشم بگین
    1. تصویر کاربر دکتر سعید یزدانخواه شنبه ۲۶ تیر ۰( 1 هفته پیش)
      سلام و عرض ادب لطفاً تصویر گزارش اکوکاردیوگرافی و نوار قلب خود را بفرستید
    2. تصویر کاربر سپیده شنبه ۲۶ تیر ۰( 1 هفته پیش)
      دکتر فرستادم عکس
    3. تصویر کاربر سپیده شنبه ۲۶ تیر ۰( 1 هفته پیش)
      یکیش گزارش اکو اون یکیم عکس اکو
    4. تصویر کاربر سپیده شنبه ۲۶ تیر ۰( 1 هفته پیش)
      دکتر نمیدونم عکسا میاد براتون یان فرستادم
    5. تصویر کاربر سپیده شنبه ۲۶ تیر ۰( 1 هفته پیش)
      این هم عکس از اک‌و
    6. تصویر کاربر دکتر سعید یزدانخواه شنبه ۲۶ تیر ۰( 1 هفته پیش)
      آلپرازولام یا سیتالوپرام را به داروهای مصرفی اضافه بفرمائید
    7. نمایش سایر 5 پاسخ
  • تصویر کاربر علی شنبه ۲۶ تیر ۰( 1 هفته پیش) تعداد بازدید: 7 مشاهده پرسش
    سلام،خسته نباشید
    آقای دکتر تقریبا ۱۰ روزه و نه مداوم بلکه گاهی نمیتونم نفس عمیق بکشم و واقعا اعصاب خورد کنه،من خانه دار هستم و سابقه بیماری خاصی ندارم،لطفا راهنمایی ام کنید،ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر سعید یزدانخواه شنبه ۲۶ تیر ۰( 1 هفته پیش)
      سلام و عرض ادب به احتمال بسیار زیاد مسئله مهمی نیست ولی در صورت ادامه این وضعیت جهت ویزیت به یکی از همکاران محترم متخصص بیماریهای داخلی مراجعه بفرمایید
  • تصویر کاربر محمد شنبه ۱۹ تیر ۰( 2 هفته پیش) تعداد بازدید: 14 مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر من فوتبال بازی می کنم بعضی وقت ها که فکر می کنم به تنگی نفس ،نفس کم میلرم و تنگی نفس می گیرم ولی وقتی بهش توجه نمی کنم مش کلی نداره و معمولیه تو حالت عادی هم بهش فکر کنم ،دچارش می شم
    1. تصویر کاربر دکتر سعید یزدانخواه شنبه ۱۹ تیر ۰( 2 هفته پیش)
      این مسئله ارتباطی با آریتمی شما ندارد
  • تصویر کاربر رضا چهارشنبه ۱۶ تیر ۰( 3 هفته پیش) تعداد بازدید: 9 مشاهده پرسش
    من بیشتر از ۱۰ ساله تنگی نفس دارم ولی نه با سیتی اسکن نه با آندوسکوپی نه با آزمایش خون مشخصص نیست مشکل از کجاست و به شدت داره اذیتم میکنه درحد خفگی
    1. تصویر کاربر دکتر سعید یزدانخواه چهارشنبه ۱۶ تیر ۰( 3 هفته پیش)
      سلام و عرض ادب لطفاً تصویر گزارش اکوکاردیوگرافی خود را بفرستید
  • تصویر کاربر هلما جمعه ۱۱ تیر ۰( 3 هفته پیش) تعداد بازدید: 13 مشاهده پرسش
    سلام یه چندروزی هست حالت تهوع بی اشتهایی سرگیجه پشت درد ودردقفسه سینه دارم خواستم ببینم اینانشانه های کروناست یاافسردگی
    1. تصویر کاربر دکتر سعید یزدانخواه جمعه ۱۱ تیر ۰( 3 هفته پیش)
      پاسخ شما در سوال قبلی داده شد
درحال دریافت اطلاعات
پرسش از دکتر