چرا نمی توانم نفس عمیق بکشم؟

دیس پنه، یک اصطلاح پزشکی برای تعریف احساسی ناخوشایند به نام تنگی نفس است. تنگی نفس می تواند بازه ای از خفیف و موقت تا جدی و دراز مدت را در بر گیرد. از آنجایی که دیس پنه عوامل مختلفی دارد، گاهی اوقات تشخیص و درمان آن دشوار است.

علائم تنگی نفس

مشکلات تنفسی ناشی از فعالیت بیش از حد

سختی در نفس کشیدن می تواند در اثر فعالیت بیش از حد، ماندن در ارتفاعات بلند و یا به عنوان یک علامت از طیف مختلفی از بیماری ها بروز پیدا کند. علائمی که بیانگر ابتلای فرد به دیس پنه هستند، شامل موارد زیر می باشند:

  • تنگی نفس پس از فعالیت یا ناشی از یک بیماری
  • احساس خفگی در نتیجه مشکلات تنفسی
  • سختی در تنفس
  • احساس تنگی در قفسه سینه
  • تنفس سطحی و سریع
  • تپش قلب
  • صدای ویزینگ در ریه
  • سرفه کردن
👈توجه: در صورتی که تنگی نفس به صورت ناگهانی بروز پیدا کند و یا علائم آن شدید باشند، می تواند علامتی از یک بیماری جدی باشد.

عوامل ایجاد کننده تنگی نفس

بروز دیس پنه همواره به صورت مستقیم با سلامت فرد در ارتباط نیست. فرد می تواند پس از فعالیت شدید، سفر به ارتفاعات بلند و یا قرار گرفتن تحت تاثیر تغییرات وسیع دمایی دچار تنگی نفس شود.

با این حال، دیس پنه معمولا با مشکلات سلامتی ارتباط دارد. گاهی اوقات، مشکل بیمار عدم تناسب اندام و نداشتن فرم بدنی مناسب است که در این موارد ورزش کردن می تواند علائم را بهبود بخشد.

دیس پنه می تواند علامتی از یک مشکل جدی سلامتی باشد. به گفته دکتر سعید یزدانخواه، رایج ترین علل تنگی نفس آسم، نارسایی قلبی، بیماری مزمن انسدادی ریه (COPD)، بیماری بافت بینابینی ریه، پنومونی و مشکلات روانی هستند که با اضطراب مرتبط اند.

 در صورتی که تنگی نفس به صورت ناگهانی آغاز شود، تحت عنوان مورد حاد تنگی نفس نامیده می شود. تنگی نفس حاد می تواند ناشی از موارد زیر باشد:

  • آسم
  • اضطراب
  • پنومونی ( ذات الریه یا همان سینه پهلو)
  • خفگی یا انسداد مجاری هوایی توسط یک شی
  • واکنش های حساسیتی
  • آنمی (کم خونی)
  • از دست دادن شدید خون که منجر به آنمی می شود.
  • قرار گیری در معرض سطوح خطرناکی از مونوکسید کربن
  • نارسایی قلبی
  • هیپوتانسیون یا کاهش فشار خون
  • روی هم خوابیدن ریه ها
  • فتق هیاتال
  • آمبولی ریوی که به معنای حضور یک لخته خون در شریان ریوی می باشد.

مطلب مرتبط: علت آمبولی ریه چیست و چگونه درمان می شود؟ برای دریافت پاسخ سوالات مطرح شده برروی لینک زیر کلیک کنید.

آمبولی ریه

دیس پنه در بین افراد مبتلا به بیماری های لاعلاج رایج است. در صورتی که فرد تنگی نفس را در بازه ای به مدت بیش از یک ماه تجربه کند، این بیماری به تنگی نفس مزمن شناخته می شود. تنگی نفس مزمن می تواند ناشی از موارد زیر باشد:

  • آسم
  • بیماری مزمن انسدادی ریه (COPD)
  • مشکلات قلبی
  • چاقی
  • فیبروز بافت بینابینی ریه: بیماری است که سبب زخم شدن بافت ریه می شود.

بیماری های دیگری نیز می توانند سبب دیس پنه شوند. از جمله این بیماری ها می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • خروسک
  • آسیب ضربه ای ریه
  • سرطان ریه
  • سل (توبرکلوز)
  • پلورزی: التهاب بافت های احاطه کننده ریه
  • ادم ریوی: تجمع بیش از حد مایعات در ریه
  • سارکوئیدوز: رشد دسته ای از سلول های التهابی در ریه
  • فشار خون بالای ریوی: افزایش فشار خون شریان های رونده به ریه

مطلب مرتبط: آیا فشار خون ریوی خطرناک است؟ فشار خون ریوی چگونه درمان می شود؟ برای دانستن بیشتر کلیک کنید.

فشار خون ریوی

دیس پنه با مشکلات قلبی زیر نیز ارتباط داده شده است:

  • کاردیومیوپاتی: طیفی از بیماری هایی است که عضله قلب را تحت تاثیر قرار می دهند.
  • مشکلات ریتم قلب
  • نارسایی قلبی
  • پریکاردیت: التهاب بافت احاطه کننده قلب

محرک ها

✅  آلاینده های محیطی از جمله مواد شیمیایی، گاز ها، خاک و سیگار می توانند سبب دشوار شدن تنفس در افراد مبتلا به تنگی نفس شوند.

امکان دارد، افراد مبتلا به آسم دریابند که قرار گیری در معرض مواد حساسیت زا همانند گرده ها یا قارچ ها بروز حملات تنگ شدن نفس را تحریک می کند.

✅ برخی آلاینده ها از جمله مصرف تنباکو مصرف اختیاری داشته و قابل پیشگیری اند.

✅ COPD به بیماری های مختلف انسدادی ریه ارتباط دارد که شامل آمفیزم و برونشیت مزمن می شوند.

همه افراد مبتلا به تنگی نفس به CPOD دچار نیستند اما به گفته بنیاد COPD 90 درصد افراد مبتلا به این بیماری در زمانی مصرف کننده تنباکو بوده اند.

عوارض تنگی نفس

تنگی نفس می تواند با هیپوکسی یا هیپوکسمی (کاهش سطوح اکسیژن خون) مرتبط باشد. این وضعیت می تواند به کاهش سطح هوشیاری و دیگر علائم شدید منجر شود.

در صورتی که نفس تنگی شدید بوده و برای مدتی تداوم داشته باشد، خطر ابتلای فرد به هر دوی نقص های احتقانی موقت و دائم وجود دارد.

تنگی نفس می تواند علامتی از بروز یا تشدید دیگر مشکلات پزشکی باشد.

مراقبت درمانی بیمار تنفسی

گاهی اوقات، دیس پنه می تواند علامتی از یک بیماری تهدید کننده حیات باشد. در صورتی که فرد به علائم زیر دچار شود به درمان پزشکی اورژانسی نیاز دارد:

  • بروز ناگهانی تنگی شدید نفس
  • از دست دادن توانایی عملکرد ناشی از تنگی نفس
  • درد قفسه سینه
  • حالت تهوع

در تمامی موارد سختی تنفس با اورژانس تماس نمی گیرند اما دیس پنه می تواند بیانگر وجود مشکلات سلامتی جدی باشد. در صورت تجربه موارد زیر مراجعه به پزشک ضروری است:

  • تغییر در توانایی تنفس
  • افزایش محدودیت در فعالیت های خود ناشی از مشکلات تنفسی
  • سختی در تنفس در هنگام دراز کشیدن
  • تورم پا و مچ آن
  • صدای ویزینگ در ریه

عکس قفسه سینه

تشخیص تنگی نفس

به گفته دکتر سعید یزدانخواه ، پزشک معمولا بر اساس یک معاینه فیزیکی جامع در کنار شرح کامل تجربیات فرد قادر به تشخیص تنگی نفس خواهد بود.

فرد باید نحوه، زمان، طول مدت پایداری، دفعات تکرار و شدت تنگی نفس خود را برای پزشک توضیح دهد. پزشکان می توانند جهت بدست آمدن تشخیصی دقیق تر از تنگی نفس انجام آزمایش های تصویر برداری CT اسکن و اشعه ایکس را درخواست داده و همچنین قلب، ریه ها و دستگاه های مرتبط با آن ها را ارزیابی کند.

انجام آزمایش الکتروکاردیوگرام (نوار قلب، ECG) می تواند به نمایش دادن هر گونه علامت حمله قلبی یا دیگر مشکلات الکتریکی قلب کمک کند.

آزمایش های اسپیرومتری برای ارزیابی جریان هوا و ظرفیت ریوی بیمار استفاده می شوند.

این موارد می توانند در تعیین نوع و وسعت مشکلات تنفسی بیمار کمک کنند. دیگر آزمایش ها می توانند سطح اکسیژن خون در بیمار و ظرفیت خون برای حمل اکسیژن را بررسی کنند.

اکسیژن درمانی

درمان تنگی نفس

✅ درمان به علت بیماری بستگی دارد. فردی که در اثر فعالیت بیش از حد به تنگی نفس مبتلا شده است، احتمالا با توقف و استراحت کردن تنفس عادی خود را باز می یابد.

در موارد شدید تر، اکسیژن مکمل مورد نیاز خواهد بود. امکان دارد، افراد مبتلا به آسم یا COPD یک گشاد کننده استنشاقی مجاری هوایی به همراه داشته تا در مواقع نیاز از آن استفاده کنند.

✅ در افرادی که به بیماری های مزمن از جمله COPD مبتلا هستند، فرد ارائه دهنده خدمات پزشکی به بیمار کمک می کند تا آسان تر تنفس کند. این کار شامل توسعه یک برنامه درمانی می شود که از حمله های حاد جلوگیری کرده و پیشرفت کلی بیماری را آهسته می کند.

✅ در صورتی که دیس پنه با آسم مرتبط باشد، اغلب به دارو هایی از جمله گشاد کننده مجاری هوایی و استروئید ها به خوبی پاسخ می دهد.

✅ هنگامی که دیس پنه ناشی از عفونتی از جمله پنومونی باکتریایی می باشد، آنتی بیوتیک ها می توانند این وضعیت را درمان کنند.

✅ دیگر دارو ها همانند مخدرها، داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی (NSAIDs) و داروهای ضد اضطراب نیز می توانند مفید باشند.

✅ مشکلات تنفسی که ریشه در COPD دارند می توانند با تکنیک های تنفسی خاص بهبود یابند. از جمله این تکنیک ها می توان به تنفس لب غنچه ای و تمرینات تقویت عضلات تنفسی اشاره کرد.

✅  در صورتی که آزمایش ها بیانگر پایین بودن سطوح اکسیژن در خون باشند، اکسیژن مکمل به بیمار داده می شود. با این حال، همه افراد مبتلا به دیس پنه، سطوح پایینی از اکسیژن خون ندارند.

بسیاری از افراد مبتلا به سختی تنفس دریافته اند که جریان ملایمی از هوای خنک در اطراف سر و صورت آن ها به بهبود علائمشان کمک می کند.

 

مطلب مرتبط: برای درمان تنگی نفس خود در خانه برروی لینک زیر کلیک کنید.

9 راهکار طلایی جهت درمان تنگی نفس در خانه

چکار کنم تا تنگی نفس به سراغم نیاید؟

افراد مبتلا به دیس پنه می توانند راهبرد هایی را جهت بهبود سلامت کلی خود پیش گرفته و به خود امکان تنفس بیشتری بدهند. این راهبرد ها شامل موارد زیر می شوند:

  • ترک سیگار
  • اجتناب از قرار گرفتن در معرض دود سیگار
  • اجتناب از دیگر محرک های محیطی از جمله گازهای شیمیایی و دود چوب
  • کاهش وزن: این مورد می تواند فشار قلب و ریه ها را کاهش داده و ورزش کردن را آسان تر کند. هر دوی این موارد می توانند دستگاه های تنفسی و قلبی عروقی را تقویت کنند.

علت تنگی نفس در گروه های خاص

تنگ شدن نفس می تواند گروه های خاصی از افراد را به شیوه های متفاوتی تحت تاثیر قرار دهد.

 تنگی نفس در بارداری

علائم خفیف تنگی نفس در حین بارداری رایج اند. علت بروز چنین پدیده ای این است که بارداری ظرفیت تنفسی زنان را تغییر می دهد. ظرفیت تنفسی در حین بارداری افزایش یافته اما در انتهای هر بازدم نیز کاهشی 20 درصدی در حجم ریه وجود دارد. تعداد نفس هایی که یک زن در یک دقیقه می کشد (سرعت تنفس) معمولا در حین بارداری تغییر نمی کند.

افراد مسن تر و افراد مبتلا به بیماری های جدی

دیس پنه می تواند هنگامی اتفاق افتد که افراد سطوح پیشرفته یک بیماری خاص را تجربه می کنند. در این مرحله، با تنگی نفس می توان به عنوان بخشی از فرایند مداوای پایان زندگی برخورد کرد. زیرا درمان سختی تنفس با برخی دارو های خاص، خود می تواند سبب بروز مشکلات غیر ضروری شود.

شیر خواران

بیماری های ناحیه بالایی دستگاه تنفسی که سبب تنگی نفس حاد می شوند، از موارد نسبتا رایج اورژانس اطفال می باشند. این بیماری ها از شایع ترین عوامل سختی نفس کشیدن در شیرخواران هستند. خروسک، گیر کردن یک شی خارجی در گلو و التهاب اپی گلوت همگی عوامل رایج تنگی نفس در شیر خواران هستند.

 

 

دکتر سعید یزدانخواه متخصص قلب و عروق و فوق تخصص آنژیوپلاستی

برای پرسش از دکتر روی مشاوره پزشکی کلیک کنید.

0

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

برای ثبت پرسش خود از دکتر می توانید از این قسمت استفاده کنید.پاسخ شما تا 5روز از طریق پیامک و ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد.

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید.
© همیارسیستم
  • تصویر کاربر وحید چهارشنبه ۲۵ دی ۹۸( 1 هفته پیش) مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر مدت یک ماهی است ک یهو تپش قلب پیدا کردم رفتم نوار گرفتم خوب بود هولتر گرفتم و اکو اونم خوب بود. بعد معلوم شد میکروب معده دارم اونم درمان کردم ولی الان هم تپش قلبم هست هم پشت گردنم گرفته و هم شکمم بعد کار میده. دکتر قلب پرانول 10 برام نوشت. نصفی شب نصفی صبح بازم اثری نداره
    1. تصویر کاربر دکتر سعید یزدانخواه چهارشنبه ۲۵ دی ۹۸( 1 هفته پیش)

      سلام و عرض ادب
      آیا در زمان انجام هولتر هم تپش قلب داشته اید یا خیر؟ در صورتی که در زمان ثبت نوار قلب طپش وجود داشته است می توانید میزان مصرف پروپرانول را افزایش دهید و در غیر این صورت نیاز به تکرار هولتر و ثبت نوار قلب در زمان تپش را دارید

  • تصویر کاربر علی چهارشنبه ۱۸ دی ۹۸( 2 هفته پیش) مشاهده پرسش
    دکتر سلام من 20سالمه و فوتبالیست هستم الان 3ماه که بعضی وقتا تپش میگیرم تست ورزش و اکو انجام دادم که مشکلی نداشت وتوی این 3 ماه تمرین نرفتم میتونه از اعصاب باشه
    1. تصویر کاربر دکتر سعید یزدانخواه چهارشنبه ۱۸ دی ۹۸( 2 هفته پیش)

      سلام و عرض ادب
      بله می تواند ناشی از استرس باشد ولی قبل از اینکه تشخیص استرس را به عنوان عامل ایجاد کننده تپش قلب مطرح کنیم بهتر است که یک هولتر نوار قلب ۴۸ ساعته بگیرید

  • تصویر کاربر حسین سه شنبه ۳ دی ۹۸( 1 ماه پیش) مشاهده پرسش
    نفسم بدمیاد انگارکسی من ازپشت خفه میکنه بعضی مواقع گلوه ومعده قلب درمیگره
    1. تصویر کاربر دکتر سعید یزدانخواه سه شنبه ۳ دی ۹۸( 1 ماه پیش)

      سلام و عرض ادب
      اطلاعات اراده شده برای تشخیص کافی نیست، توصیه میکنم در صورت تکرار این مشکل، جهت معاینات و آزمایش های اولیه به پزشک عمومی مراجعه کنید.

  • تصویر کاربر حیاتیان چهارشنبه ۲۷ آذر ۹۸( 1 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام وقت بخیر
    من یه مدت طولانیه تپش قلب دارم تو قفسه سینم یه جوریه با تپش قلب از خواب میپرم اکو انجام دادم گف سالمه فقط یه برگشت خفیف خون دای،هولتر نوار قلبم انجام دادم گف قلبت عصبیه،قرص کلردیاپوکساید و وراپامیل ۴۰ بهم دادی صبح و شب نصف ولی هنوز تپش قلب دارم،لطفا یه راهی پیش روم بزارید
    1. تصویر کاربر دکتر سعید یزدانخواه چهارشنبه ۲۷ آذر ۹۸( 1 ماه پیش)

      سلام و عرض ادب لطفاً برو پامیل را با پروپرانولول ۱۰ میلی گرم روزانه دو یا سه بار جایگزین بفرمایید

  • تصویر کاربر ملیکا یکشنبه ۲۴ آذر ۹۸( 1 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام دکتر
    من هر چند وقت یک بار دچار حالتی میشم که انگار یک ضربان قلبم به صورت شدید میزنه این حالت تا چند وقت پیش به ندرت پیش می امد ولی جدیدا در یک روز چند بار اتفاق می افته مخصوصا زمانی که در حالت دراز کش نفس عمیق میکشم.
    این حالت از زمانی شروع شده که من بعد یکسال ورزش رو دوباره شروع کردم.
    ایا این حالت خطرناکه؟ من باید به پزشک مراجعه کنم؟
    1. تصویر کاربر دکتر سعید یزدانخواه یکشنبه ۲۴ آذر ۹۸( 1 ماه پیش)

      سلام و عرض ادب
      اطلاعات ارائه شده برای تشخیص کافی نیست، اگر مشکل شما تکرار شد، به متخصص ریه مراجعه کنید.

  • تصویر کاربر mehdi6964 سه شنبه ۱۲ آذر ۹۸( 1 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام و خسته نباشید ایا براب یمار با سن 69 و af 15 ابلیشن انجام میشه چون ذارو جواب نمیده راهی هست ممنومن میشم
    1. تصویر کاربر دکتر سعید یزدانخواه سه شنبه ۱۲ آذر ۹۸( 1 ماه پیش)

      سلام و عرض ادب
      بله انجام می شود، برای انجام عمل ابلیشن محدودیت سنی وجود ندارد.

  • تصویر کاربر fatemeh دوشنبه ۱۱ آذر ۹۸( 1 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام ، کمتر از یک ماهه که حالت نشسته یا خوابیده نمی تونم نفس عمیق بکشم و واقعا اذیتم میکنه حس میکنم یچیزی به سینم فشار میاره ،یعنی میتونم نفس عمیق بکشما ولی براش خیلی باید تلاش کنم ! به چه دکتری باید مراجعه کنم ؟
    هیچ سابقه بیماری ای هم ندارم
    1. تصویر کاربر دکتر سعید یزدانخواه دوشنبه ۱۱ آذر ۹۸( 1 ماه پیش)

      سلام و عرض ادب
      اطلاعات ارائه شده کافی نیستند، توصیه می شود ابتدا به یک متخصص ریه مراجعه کنید و طبق نظر ایشان آزمایش های لازم را انجام دهید.

  • تصویر کاربر ،ـ دوشنبه ۱۱ آذر ۹۸( 1 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام
    خانم ۱۶ساله ای هستم که پارسال دچار تپش قلب شدید روی۱۷۰شدم و پروپانول مصرف کردم اما اثری نداشت دوباره نوار قلب دادم دکتر عمومی گفت خوبه ولی خودم تپش رو حس میکردم.اینم بگم بیماری قلبی تو ارثم هست.چند ماهی هست تپش قلبم بدتر شده و درد شدیدی در شانه ها و بعضی اوقات علاوه بر قلبم سمت راست قفسه سینمم درد میگیره کتف چپم هم همینطور.وقتی تپش قلبم میره بالا چن ثانیه خیلی تند و محکم و چند ثانیه محکم تر و انگار یک تپش رو جا میندازه،دچار سرگیجه هم میشم این چیزایی که گفتم در حالت استراحت هست.وقتی هم از پله ها اروم حرکت میکنم هم همین طوریه.شما نظرتون چیه
    و نفس تنگی هم میگیرم
    تصویر کاربر.
    یهو تپش قلبم شدیدا زیاد شد و فکم درد زیاد گرفت
    1. تصویر کاربر دکتر سعید یزدانخواه شنبه ۹ آذر ۹۸( 1 ماه پیش)

      سلام و عرض ادب
      به احتمال زیاد شما دچار نوعی از آریتمی هستید که برای تشخیص دقیق آن نیاز به گرفتن نوار قلب در حین تپش و یا انجام هولتر نوار قلب طولانی مدت تا زمانی که در زمان ثبت هولتر یک حمله داشته باشید لازم است

    2. تصویر کاربر ،ـ یکشنبه ۱۰ آذر ۹۸( 1 ماه پیش)
      متشکرم
    3. تصویر کاربر ،ـ یکشنبه ۱۰ آذر ۹۸( 1 ماه پیش)
      ازچه چیزایی باید دوری کنم؟
    4. تصویر کاربر دکتر سعید یزدانخواه دوشنبه ۱۱ آذر ۹۸( 1 ماه پیش)

      بسته به نوع آریتمی شما، روش درمان و عوامل تشدید کننده آن متفاوت هستند. ولی به طور کلی، استرس و تنش، پرخوری و فشار غیر معمول به بدن مثل ورزش سنگین بدون آمادگی قبلی می توانند مشکل شما را تشدید کند.

    5. نمایش سایر 3 پاسخ
  • تصویر کاربر آیلا دوشنبه ۱۳ آبان ۹۸( 2 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام آقای
    من خانومی ۲۸ساله ک یک ساله تپش قلب دارم و تو هر نوار قلبی نشون داده و انقد تند تند میزنه ک بسختی میتونم نفس عمیق بکشم و همراه با سوزش است
    آیا این مشکل من جدی هست؟
    1. تصویر کاربر دکتر سعید یزدانخواه دوشنبه ۱۳ آبان ۹۸( 2 ماه پیش)

      سلام و عرض ادب
      لطفا نوار قلبی خود را ارسال نمایید. اگر مدارک پزشکی و آزمایش های دیگری نیز دارید، ارسال نمایید.

    2. تصویر کاربر دکتر سعید یزدانخواه دوشنبه ۱۳ آبان ۹۸( 2 ماه پیش)

      سلام و عرض ادب
      لطفا نوار قلبی خود را ارسال نمایید. اگر مدارک پزشکی و آزمایش های دیگری نیز دارید، ارسال نمایید.

    3. نمایش سایر 1 پاسخ
  • تصویر کاربر حمید چهارشنبه ۸ آبان ۹۸( 2 ماه پیش) مشاهده پرسش
    60ساله هستم و4ساله دوتا فنر برای قلبم گذاشته وروزینصف قرص کنکورد 5ویک اس ا 80 و چربی 10 یکی ولوزاتان 25 یکی ومدتی سمت چپ قلبم لرزش یا پرش دارم بیشتر در زمان خواب واستراحت ایا ازقلب است علت چیست
    1. تصویر کاربر دکتر سعید یزدانخواه چهارشنبه ۸ آبان ۹۸( 2 ماه پیش)

      سلام و عرض ادب
      توصیه می‌کنم که از نظر گرفتگی عروق مجدداً بررسی جدیدی انجام شود

درحال دریافت اطلاعات
پرسش از دکتر